VVD-leider Mark Rutte ziet zijn gehoopte toenadering naar de oppositie vooralsnog stranden. GroenLinks, PvdA en SP willen een besparing van een kleine 5 miljard euro uit het coalitieakkoord van tafel, dat zou volgens de partijen bewijzen dat er samengewerkt kan worden. Rutte vindt dat een brug te ver.

"Er worden miljarden bezuinigd in de zorg. Terwijl er niets gebeurt met de zorgsalarissen, het eigen risico intact blijft en er niets wordt gedaan aan de marktwerking in de zorg", zei SP-leider Lilian Marijnissen.

Ook Jesse Klaver (GroenLinks) werd niet vrolijk toen hij het coalitieakkoord las. "Hoeveel ic-plekken zijn erbij gekomen? Hoeveel ic-verpleegkundigen? Hoeveel spoedeisende hulpafdelingen?"

PvdA-leider Lilianne Ploumen is niet tevreden over een voorgenomen bezuiniging in de jeugdzorg. "Als het deze coalitie menens is, dan maakt het die bezuiniging ongedaan."

De partijleiders van de coalitiepartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie benadrukten woensdag tijdens de presentatie van het coalitieakkoord dat ze graag samen willen werken met de oppositie. Niet alleen om als één blok vanuit de Kamer de regering te controleren - de kerntaak van het parlement - maar simpelweg ook vanwege het feit dat de coalitie geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer.

Zorgkosten dreigt 'koekoeksjong' te worden

"Het coalitieakkoord is niet af", zei Rutte woensdag als uitnodiging richting de oppositie.

Toch was het direct al wegstrepen van de zorgbesparing van een kleine 5 miljard euro voor de VVD-leider een brug te ver. Het is volgens hem namelijk geen bezuiniging, maar een noodzakelijke beteugeling van de alsmaar stijgende zorgkosten, al jaren de grootste kostenpost van de rijksbegroting.

"Als we die stijgende kosten niet afremmen, dan hebben we een groot probleem", zei de beoogd nieuwe premier. Het zorgbudget dreigt anders "het koekoeksjong" te worden dat andere uitgaven aan bijvoorbeeld klimaat, onderwijs en veiligheid uit het nest kiepert.

De coalitie wordt hierin gesteund door een advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). De kwaliteit van de zorg staat onder druk en dat dwingt de politiek om snel scherpe keuzes te maken en prioriteiten te stellen.

'Op ons eerste voorstel is het gelijk 'njet"

Het is volgens de oppositieleiders een woordenspel. "Het is kil bezuinigen. Er staan overal minnen. In de verpleeghuiszorg nota bene", zei Marijnissen. "Als de coalitie dit niet terugdraait, dan vindt het de SP lijnrecht tegenover zich. Dit is een valse start."

Ook Klaver wilde nog vandaag een toezegging. "Ik ga deze dag niet afsluiten zonder dat er iets verandert aan de zorgparagraaf. Haal die bezuiniging eruit, dan ben ik bereid om te praten over een slimme besparing."

Maar Rutte noemde het voorstel "niet reëel". De overheidsfinanciën moeten op de lange termijn beheersbaar blijven.

Of de oppositie nu te veel van de coalitie vroeg of niet, de weigering van Rutte om het coalitieakkoord direct op dit punt aan te passen zorgde voor chagrijn. Klaver: "We zouden het anders gaan doen. Maar op ons eerste voorstel is het gelijk 'njet'."

Analyse: 'Coalitieakkoord is achterstallig onderhoud van vorig kabinet'
184
Analyse: 'Coalitieakkoord is achterstallig onderhoud van vorig kabinet'