Goedemiddag! De Tweede Kamer debatteert vandaag over het eindverslag van de informateurs en het coalitieakkoord van Rutte IV. Wij zijn politiek verslaggevers Edo van der Goot en Priscilla Slomp en we houden je vandaag op de hoogte van de ontwikkelingen in de Kamer.

  • De oppositie heeft vooral veel kritiek op de besparing op de zorg
  • Lees hier een overzicht van alle plannen
Tweede Kamer debatteert over coalitieakkoord van Rutte IV
1
Tweede Kamer debatteert over coalitieakkoord van Rutte IV
donderdag 16 december om 16:36
Het formatiedebat loopt ten einde
Het formatiedebat zit er bijna op. In de namiddag hebben informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees nog een aantal vragen van Kamerleden beantwoord.

De oppositie had vooral kritiek op de zorgparagraaf van de coalitie. Verder moeten veel onderwerpen nog verder uitgewerkt worden. Rutte gaat de komende weken zijn kabinet samenstellen, daarna zal hoogstwaarschijnlijk in januari een debat over de regeringsverklaring volgen met de bewindslieden.
donderdag 16 december om 14:35
CU-leider Segers wil aan de slag met oppositie en coalitie
Segers (CU) kijkt uit naar de samenwerking "met alle partijen in de Kamer".

"Waar het in de kern op aankomt, is een dienstbare overheid. Dat je wordt geholpen door iemand achter een loket", zegt Segers. "We moeten aan de slag." Hij hoopt dat te doen met coalitie én oppositie.
donderdag 16 december om 14:28
Sigrid Kaag en Mark Rutte in de Kamer. (Foto: ANP)
donderdag 16 december om 14:23
PVV-leider Geert Wilders in debat met D66-leider Sigrid Kaag. (Foto: ANP)
donderdag 16 december om 14:21
VVD-leider Mark Rutte en CDA'er Wopke Hoekstra in de Kamerbankjes. (Foto: ANP)
donderdag 16 december om 13:44
Onduidelijkheid over 'strafbaar stellen van illegaliteit'
Voor de lunchpauze ging het in de debat over het asielbeleid. Dassen (Volt), Klaver (GroenLinks) en Simons (BIJ1) hadden vragen over de ongewenstheidsverklaring die de coalitie wil uitbreiden zodat dit ook kan gaan gelden voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Volgens de partijen wordt illegaliteit hierdoor strafbaar.

In het coalitieakkoord staat dat er allereerst meer gedaan moet worden om overlastgevende asielzoekers, vaak uit veilige landen, steviger aan te pakken. Ook moet er meer worden gedaan om te zorgen dat zij teruggaan naar hun eigen land. Daarbij wordt als "sluitstuk" de mogelijkheid genoemd van een 'ongewenstverklaring'.

Een ongewenstverklaring is een maatregel tegen personen die een gevaar zijn voor Nederland. Het gaat vaak om mensen die een ernstig strafbare daad hebben gepleegd, meestal een misdrijf.

De coalitie heeft nu afgesproken de regels zó aan te passen dat de ongewenstverklaring kan worden ingezet tegen "uitgeprocedeerde asielzoekers die weg moeten, die weg kunnen, maar die niet meewerken aan hun terugkeer of vertrek". Voor GL-voorman Jesse Klaver is het duidelijk. "Het staat er echt, illegaliteit wordt strafbaar."

Maar Kaag "ziet dit anders", zei ze. "Het is iets anders dan strafbaarstelling van illegaliteit. Dat is een generieke maatregel. Dit is voor één persoon."
donderdag 16 december om 13:24
Het debat gaat weer verder. Er zijn tot nu toe twee sprekers geweest, nog zestien te gaan. PVV-leider Geert Wilders begint nu aan zijn bijdrage.
donderdag 16 december om 12:50
Het debat is nu geschorst voor een lunchpauze.
donderdag 16 december om 12:50
Kaag: 'Dit is een gebalanceerd, ambitieus, progressief en sociaal akkoord'
"We doen het goed, of we doen het niet", zei Kaag op de persconferentie over de start van onderhandelingen eind september. De D66-voorvrouw was er vandaag duidelijk over. Ze noemde het coalitieakkoord dat er ligt een "gebalanceerd, ambitieus, progressief en sociaal akkoord".

Onder anderen Ploumen (PvdA), Klaver (GroenLinks) en Dassen (Volt) hebben kritiek op de asielplannen van de coalitie. Zo vindt Ploumen dat er te weinig aandacht is voor de opvang van vluchtelingen. "We hebben voor het eerst in twintig jaar het VN-quotum opgehoogd, van vijfhonderd naar negenhonderd", zegt Kaag daarop. De D66-voorvrouw noemt dit een "doorbraak". "Is alles perfect? Absoluut niet, we zijn een coalitie van vier partijen."
donderdag 16 december om 11:58
VVD-leider Mark Rutte ziet zijn gehoopte toenadering tot de oppositie vooralsnog stranden. In dit verslag lees je een samenvatting van het eerste deel van het formatiedebat.
donderdag 16 december om 11:47
Coalitie draagt Rutte voor als formateur
Het is geen verrassing (en eigenlijk een formaliteit): VVD-leider Mark Rutte is officieel voorgedragen als formateur van het nieuwe kabinet. Rutte mag de komende tijd aan de slag om het nieuwe kabinet te 'formeren'. Hij zal in gesprek gaan met kandidaat-ministers en de kabinetsploeg samenstellen.

Die kabinetsploeg zal bestaan uit twintig ministers en negen staatssecretarissen, blijkt uit het verslag van de informateurs. Naar verwachting wordt het nieuwe kabinet in januari gepresenteerd.
donderdag 16 december om 11:35
Ruttes termijn zit erop. Het woord is nu aan D66-leider Sigrid Kaag.
donderdag 16 december om 11:32
Simons: 'Wordt helemaal niet verwezen naar uit huis geplaatste kinderen'
Sylvana Simons (BIJ1) beperkt zich in haar vragen aan Rutte tot het toeslagenschandaal.

"Dat is de reden dat het kabinet demissionair is geworden en dat maakt het ook zo cru dat dit een doorstartkabinet is met met dezelfde mensen en dezelfde partijen die ons nu ervan proberen te overtuigen dat het anders wordt", aldus Simons. Ze spreekt over dit thema ook namens Pieter Omtzigt.

Ze hekelt het dat in het akkoord niets over de ruim elfhonderd uit huis geplaatste kinderen staat, maar dat er wel een passage over de eigen bijdrage aan de jeugdzorg in staat. "Hoe vaak kan je deze mensen een mes in de rug steken?"

"Mevrouw Simons heeft volkomen gelijk dat de kinderopvangtoeslagaffaire de hoogste prioriteit moet hebben en ze daar alle vragen over moet kunnen stellen. Ik vraag er vanwege de teerheid van de kwestie en de bijzondere ingewikkeldheid van het dossier begrip voor dat ik hier nu niet uit de losse pols daarop ga reageren", zegt Rutte.

Simons: "Het zou niet uit de losse pols moeten zijn. Het zou top of mind moeten zijn. Het kabinet is afgetreden vanwege dit schandaal. Dat zou het vertrekpunt moeten zijn van dit document."
donderdag 16 december om 11:13

Rutte verdedigt oplopen staatsschuld in coalitieakkoord
Rutte vindt het verdedigbaar dat de staatsschuld de komende jaren oploopt door de investeringen die zijn afgesproken in het nieuwe coalitieakkoord. SGP-voorman Kees van der Staaij vroeg hem wat er is gebeurd met de VVD als "partij van de financiële fatsoensnormen".

Met de plannen loopt de Nederlandse staatsschuld tot 2025 op tot 60,4 procent (de Europese norm is 60 procent). "Zelfs Duitsland gaat richting de 85 procent, Nederland meandert rond de 60 procent staatsschuld. Daar zitten geen risico's met de overheidsfinanciën", aldus Rutte.

Van der Staaij merkt ook op dat het akkoord niet van tevoren is getoetst en dat de plannen nog niet financieel zijn doorgerekend. "In het coalitieakkoord staat vooral wát de partijen willen bereiken, maar nog beperkt hóé dat gebeurt. Dat zal aan het nieuwe kabinet zijn, in overleg met de Kamer", zegt Rutte.

donderdag 16 december om 11:03
Het gaat in dit debat veel over de zorgbesparing. Het kabinet wil de alsmaar stijgende zorgkosten in te toekomst structureel met bijna 5 miljard beperken, maar dit is moeilijk uit te leggen in de coronacrisis. Oppositiepartijen zien het als een bezuiniging en uiten felle kritiek.

Waar gaat het precies om? De coalitie maakt zich zorgen over de kosten van het zorgstelsel. Volgens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid kunnen de kosten voor de zorg in de komende veertig jaar bijna verdrievoudigen en moet de politiek keuzes maken.

De partijen schrijven in het coalitieakkoord dan ook dat op de "lange termijn de groei van de zorgkosten geremd moeten worden". In de komende kabinetsperiode blijven de zorgkosten eerst ook nog stijgen. De coalitie wil onder andere investeren in "pandemische paraatheid".
donderdag 16 december om 10:35
Ploumen: 'Had gehoopt op een opener houding'
PvdA-leider Lilianne Ploumen had gehoopt op een opener houding van Rutte. Ze pleit voor extra geld voor de AOW en de jeugdzorg. "Maak nou andere keuzes, die zijn mogelijk. Er wordt niets gedaan aan de hervorming van het belastingstelsel. Dit kan leiden tot een betere inkomenspositie van mensen met een AOW en klein pensioen. Dat verdienen ze", zegt Ploumen.

Rutte: "Ik noteer ook deze wens. Ik kan hier nu alleen niet zeggen dat we dit ook gaan overnemen, want dat heeft vergaande budgettaire gevolgen."
donderdag 16 december om 10:26
De coalitie heeft in de Tweede Kamer een meerderheid, maar in de Eerste Kamer niet. Daardoor zijn ze voor hun beleid afhankelijk van partijen als GroenLinks, PvdA en JA21.
donderdag 16 december om 10:08

Klaver wil dat coalitie de zorgbezuiniging uit het akkoord haalt
Jesse Klaver wil dat de coalitie de zorgparagraaf aanpast. "Haal die besparing eruit, dan ben ik bereid om te praten", aldus de GroenLinks-leider tegen Rutte. Klaver wil wel meedenken over een manier waarop de alsmaar stijgende zorgkosten in de toekomst beteugeld kunnen worden, maar noemt de 5 miljard aan besparing "een zwaard van Damocles dat boven de zorg hangt".

Rutte noemt het een "lakmoesproef" van Klaver. Hij is niet van plan de 5 miljard zomaar te schrappen. De GroenLinks-leider hekelt de werkwijze van Rutte: "Bij het eerste voorstel is het gelijk njet."

donderdag 16 december om 10:03

Wilders: 'Het vertrouwen in de politiek is laag door u' 
"U heeft een spoor van vernieling achtergelaten", zegt Geert Wilders tegen Rutte. De PVV-leider vindt het "schaamteloos" dat Rutte er opnieuw staat als beoogd premier. "Het vertrouwen in de politiek is laag door u. U bent een beetje de politieke pyromaan die opnieuw de brandweercommandant wil worden."

donderdag 16 december om 09:43
Rutte verdedigt besparing op zorg na kritiek Marijnissen (SP)
"Als we die stijgende kosten niet afremmen, dan hebben we een enorm probleem", zegt VVD-leider Rutte over de grootste kostenpost van de overheid. Er moet ook geld overblijven voor onderwijs, klimaatverandering, wonen en veiligheid, houdt Rutte SP-leider Marijnissen voor. Het is bovendien geen bezuiniging, benadrukt hij.

De SP-leider hekelt de woordenspelletjes. "Het is kil bezuinigen", zegt Marijnissen. "Er staan overal minnen. Nota bene bij de verpleeghuiszorg. Als dat niet wordt teruggedraaid, dan vindt deze coalitie de SP lijnrecht tegenover hen. Dit is een valse start."
donderdag 16 december om 09:28
Rutte: 'Met dit akkoord zullen we het vertrouwen nog niet herstellen'
VVD-leider Mark Rutte heeft als eerste het woord genomen. "Dit is geen makkelijke tijd. Het is een tijd waarin Nederland te maken heeft met een coronacrisis. Een tijd waarin mensen hun vertrouwen verliezen in of wij hier de basale belofte - dat onze kinderen en kleinkinderen het beter krijgen - kunnen vervullen. 

Rutte benadrukt dat het coalitieakkoord een eerste stap richting herstel van dit vertrouwen moet zijn. "Alles hangt af van de uitvoering."
donderdag 16 december om 09:10
Oppositie noemt coalitieakkoord een gedrocht en ongeloofwaardig
111
Oppositie noemt coalitieakkoord een gedrocht en ongeloofwaardig