In de komende jaren gaat er 60 miljard euro naar klimaat en natuur. De coalitie wil onder meer inzetten op kernenergie en twee nieuwe kerncentrales bouwen. Ook wordt er fors geïnvesteerd in nieuwe woningen. Verder komt de basisbeurs terug en gaat het minimumloon omhoog. Dat staat in het woensdag gepresenteerde regeerakkoord.

Klik hier voor een beknopt overzicht van de belangrijkste punten uit het regeerakkoord.

De basisbeurs wordt met ingang van het studiejaar 2023/2024 ingevoerd. Ook komt er een inkomensafhankelijke aanvullende beurs. De generatie studenten die de afgelopen jaren te maken had met het leenstelsel krijgt de keuze tussen korting op de studieschuld en een studievoucher.

De coalitie investeert daarnaast nog meer geld in het onderwijs. Zo willen de partijen de loonkloof tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs dichten.

De grootste uitgave gaat naar het klimaat. De coalitie zet een speciaal fonds van 35 miljard euro op voor de komende tien jaar. Kernenergie wordt gezien als aanvulling op de energiemix. De kerncentrale in Borssele blijft langer open en er moeten twee nieuwe kerncentrales worden gebouwd.

Ook komt er een transitiefonds voor landbouw en natuurbeheer, waarin tot 2035 in totaal 25 miljard wordt gestopt. De aanpak van de stikstofcrisis is hier onderdeel van. In het coalitieakkoord wordt niet duidelijk hoe de stikstofreductie bereikt moet worden. Wel moeten alle sectoren "hun evenredige stikstofbijdrage leveren".

Dit zijn volgens Rutte de hoofdlijnen van het regeerakkoord
75
Dit zijn volgens Rutte de hoofdlijnen van het regeerakkoord

Minimumloon omhoog en (bijna) gratis kinderopvang

Het minimumloon stijgt in de komende regeerperiode geleidelijk met 7,5 procent. Dat wil zeggen dat iemand van 21 jaar of ouder in 2025 minstens 11,7 euro per uur moet verdienen. De uitkeringen gaan even hard omhoog als het minimumloon, behalve de AOW-uitkering voor gepensioneerden. Die stijgt ook, maar niet even sterk.

De vergoeding voor kinderopvang wordt verhoogd tot 95 procent. Ook verdwijnt hier het toeslagensysteem. De toeslag wordt uitgekeerd aan de instelling. Ouders betalen alleen nog een kleine eigen bijdrage.

De coalitie heeft sowieso de ambitie om de toeslagen af te schaffen. Daarvoor worden in deze kabinetsperiode de eerste stappen gezet. Ook moet het belastingstelsel worden hervormd.

Er wordt verder gezorgd voor een lastenverlichting van 3 miljard euro, met name voor mensen met een laag of modaal inkomen, werkenden en gezinnen.

Verhuurderheffing afgeschaft en sneller en meer bouwen

Wonen is een ander belangrijk speerpunt voor de coalitie. Zo wil ze de woningbouw versnellen tot rond de 100.000 woningen per jaar. Twee derde van deze woningen moet gebouwd worden voor het segment tot aan de Nationale Hypotheekgarantie.

De verhuurderheffing - een extra belasting voor woningcorporaties - wordt afgeschaft. De Tweede Kamer stuurt daar al lang op aan. Dat moet de corporaties meer financiële ruimte geven, zodat er meer huizen gebouwd kunnen worden om de woningnood aan te pakken.

Verder wordt het rekeningrijden voorbereid, maar waarschijnlijk pas in 2030 ingevoerd. Ook wordt de belasting op tabak en suikerhoudende dranken verhoogd. En er wordt gekeken of er op termijn een suikertaks kan worden ingevoerd.

Werken in de zorg moet aantrekkelijker worden, maar niet duidelijk hoe

Het nieuwe kabinet wil dat werken in de zorg aantrekkelijker wordt. "Daarom zijn de salarissen verhoogd", staat in het coalitieakkoord. Er wordt verder niet gesproken over een verdere verhoging van de lonen.

Wel moet Nederland in de toekomst beter voorbereid zijn op een pandemie. De coalitie wil dat het aantal ic-plekken snel kan worden opgeschroefd als dat nodig is, bijvoorbeeld tijdens een coronagolf. Dat vraagt met name om personeel dat flexibel inzetbaar is. Hoe dit vorm moet krijgen, is niet duidelijk.

De coalitie denkt ook na over de aanstelling van een zogeheten Chief Medical Officer. Dat is iemand met veel ervaring in de zorg die het kabinet adviseert.