De verkiezingen waren drie maanden geleden, maar nog steeds is er geen nieuw kabinet. Hoe komt dat? NU.nl zet de drie belangrijkste redenen op een rijtje.

  • Ten eerste: Er zijn twee partijen die bijna zeker in het kabinet komen. Dat zijn VVD en D66, de grootste twee. Zij hebben nog minstens twee partijen extra nodig. Hieronder lees je waarom het niet lukt om die te vinden.

1. Er zijn veel verschillende, kleine partijen

Op dit moment zitten er veel verschillende, kleine partijen in de Tweede Kamer. Daarom zijn er waarschijnlijk vier of vijf partijen nodig om samen een kabinet te vormen. Zij moeten het samen eens worden over alle belangrijke plannen voor de volgende vier jaar. Maar met zoveel partijen gaat dat erg lastig.

In de Tweede Kamer zitten tegenwoordig 18 partijen. De VVD is de grootste. De meeste partijen zijn klein.

In de Tweede Kamer zitten tegenwoordig 18 partijen. De VVD is de grootste. De meeste partijen zijn klein.
In de Tweede Kamer zitten tegenwoordig 18 partijen. De VVD is de grootste. De meeste partijen zijn klein.
Foto: ANP

2. Veel gedoe om de leugens van Rutte

In maart zijn de partijen voor het eerst gaan praten over een nieuw kabinet. Die gesprekken zijn snel gestopt. VVD-leider Mark Rutte had namelijk gezegd dat Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt "een functie elders" moest krijgen. Hij leek daarmee te bedoelen dat Omtzigt moest stoppen als Tweede Kamerlid voor het CDA.

Veel mensen waren boos over die opmerking, omdat Omtzigt als Tweede Kamerlid juist erg veel problemen en schandalen heeft helpen oplossen. Bovendien mag Rutte helemaal niet beslissen wat Kamerleden van andere partijen doen. Rutte zei juist dat hij nooit heeft bedoeld dat Omtzigt ergens anders naartoe moest gaan. Sommige partijen werden toen nog bozer, omdat hij zijn fout niet wilde toegeven.

Er is heel lang over gedebatteerd. Uiteindelijk wilden de meeste partijen toch weer samenwerken met Rutte en de VVD. Hij heeft de verkiezingen namelijk gewonnen en zonder VVD is het heel erg lastig om een nieuw kabinet te maken.

Mark Rutte tijdens een debat.

Mark Rutte tijdens een debat.
Mark Rutte tijdens een debat.
Foto: ANP

3. Lang niet iedereen wil samen in een kabinet

Sinds 17 mei is er weer gepraat over een nieuw kabinet. Aan die gesprekken deden zes partijen mee: VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie.

Daarvan komen VVD en D66 zeer waarschijnlijk in het kabinet. Ook het CDA maakt een grote kans. Daarna is er nog één partij nodig voor een meerderheid, maar daarover worden ze het niet eens.

PvdA en GroenLinks willen namelijk per se samen in het kabinet. En VVD en CDA willen juist maar met een van de twee. Ze zijn bang dat de plannen van het kabinet anders te weinig bij hun ideeën passen. Ondertussen wil D66 liever niet met de ChristenUnie. Die partijen zouden te verschillend denken over onderwerpen zoals abortus.

De leiders van PvdA en GroenLinks leggen uit dat zij alleen samen in een kabinet willen.

De leiders van PvdA en GroenLinks leggen uit dat zij alleen samen in een kabinet willen.
De leiders van PvdA en GroenLinks leggen uit dat zij alleen samen in een kabinet willen.
Foto: ANP

Wat gaat er nu gebeuren?

Omdat er nog steeds geen kabinet is, wordt er nu iets anders geprobeerd. VVD en D66 zijn de grootste partijen in de Tweede Kamer. Zij gaan de komende weken eerst samen plannen maken. Ze hopen dat andere partijen zo enthousiast over die plannen worden dat ze toch willen meedoen in het kabinet.

Waarom het kabinet 76 Kamerleden nodig heeft

  • Het kabinet bestaat uit alle ministers en staatssecretarissen. Hun belangrijkste taak is om plannen te maken voor Nederland. De 150 leden van de Tweede Kamer stemmen over al die plannen. 
  • Als 76 leden of meer het eens zijn, gaat een plan door. Het is daarom handig als de partijen in het kabinet samen 76 Tweede Kamerleden of meer hebben. Die leden stemmen namelijk bijna altijd voor de plannen van hun eigen partij. En dus ook voor de plannen van het kabinet. 
  • Soms hebben twee partijen samen al meer dan 76 Tweede Kamerleden. Maar dit keer zijn daar dus vier of vijf partijen voor nodig.

De leiders van D66 en VVD gaan alvast samen plannen maken.

De leiders van D66 en VVD gaan alvast samen plannen maken.
De leiders van D66 en VVD gaan alvast samen plannen maken.
Foto: ANP

We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.