CDA-leider Wopke Hoekstra wil best onderhandelen met Jesse Klaver van GroenLinks over een nieuwe coalitie, maar hij benadrukt ook dat er duidelijke verschillen zijn. Hoekstra blijft vooral moeite houden als er een tweede linkse partij aanschuift, de PvdA in dit geval. Klaver vindt dat je partijen niet kunt uitsluiten voordat je met elkaar gesproken hebt.

Onderling komen Klaver en Hoekstra er wel uit, was de voorzichtige boodschap donderdagmiddag nadat zij samen bij informateur Mariëtte Hamer waren geweest.

Maar de obstakels zijn bekend: CDA en VVD willen niet met GroenLinks én de PvdA in een nieuwe coalitie. Omdat D66 hier ook bij wordt gerekend, is dat getalsmatig ook niet nodig.

Maar de twee linkse partijen houden elkaar stevig vast. Ze gaan alleen samen in een coalitie, of helemaal niet.

Om deze impasse te doorbreken, nodigde Hamer partijen samen uit die op het eerste gezicht de meeste moeite met elkaar hebben. Naast Hoekstra en Klaver zijn dat later op de dag ook Sigrid Kaag (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Mark Rutte (VVD) en Lilianne Ploumen (PvdA).

Hoekstra: 'Klaver en ik hebben stabiele verstandhouding'
88
Hoekstra: 'Klaver en ik hebben stabiele verstandhouding'

Hoekstra sluit samenwerking met Klaver niet uit

Hoekstra noemde de verschillen tussen het CDA en GroenLinks nog maar eens "fors". Er zijn volgens hem dan ook "een heleboel smaken" voor een nieuwe coalitie die hij liever ziet als de partij aan de onderhandelingen zou gaan deelnemen. "En ook dat is geen gegeven."

Maar GroenLinks helemaal uitsluiten, doet Hoekstra ook niet. "Ik heb nooit gezegd dat we in geen enkel geval met GroenLinks als vierde partij gaan onderhandelen."

Klaver ziet ook de verschillen, maar zijn vertrekpunt is dat je eerst moet onderhandelen, voordat je partijen kunt uitsluiten. Het gesprek met Hoekstra over de inhoud noemde hij zelfs "echt heel leuk".

"Dat is waar de formatie over gaat. Kijken of je tot elkaar kunt komen. Of het kan, weet ik niet. Daarvoor moet je eerst inhoudelijke gesprekken voeren", aldus de GroenLinks-leider.

Informateur moet knoop doorhakken

Rutte, die samen met Ploumen op bezoek kwam bij de informateur, ziet samenwerking met de PvdA wel zitten. "Natuurlijk zijn er inhoudelijke verschillen tussen partijen, maar niet zodanig dat het onmogelijk is om tot compromissen te komen", aldus de VVD-leider.

Hij staat ook open voor andere opties, zolang het maar niet met GroenLinks en de PvdA samen is. "Samenwerken met PvdA zou kunnen, met GroenLinks zou kunnen, uiteraard ook met CU, of Volt of JA21. Maar die combinatie is een probleem. Dat zien wij niet zitten."

Deze fase in de formatie blijft vooralsnog broos. Het is aan Hamer om een knoop door te hakken. Zowel Hoekstra als Klaver en Rutte verwees naar de informateur zodra zij vragen kregen over het vervolgproces.

Segers vindt dat de andere partijen 'op z'n minst' moeten praten

Ook Segers kwam weer op bezoek bij Hamer, ondanks dat hij al meerdere malen heeft laten weten dat hij nog niet staat te popelen om mee te onderhandelen. Hij vindt dat de formatie traag verloopt en hoopt dat Hamer snel met een advies zal komen. "Er zijn een aantal partijen die elkaar niet hebben uitgesloten en die bereidheid hebben uitgesproken om eventueel te gaan onderhandelen. Dan ligt het voor de hand dat daar op z'n minst gesprekken mee gevoerd gaan worden." Hij verwees met deze woorden naar VVD, D66, CDA, GroenLinks en PvdA.

Kaag stuurt aan op deze coalitie. Doorgaan met het huidige demissionaire kabinet is voor D66 en de CU niet aantrekkelijk. De verschillen tussen de partijen zijn groot, benadrukten beide leiders na hun gezamenlijke gesprek. Na vier jaar samen in een kabinet zijn gevoelige medisch-ethische kwesties nog naar de achtergrond gedrukt, maar dat wordt voor een nieuwe regeerperiode erg ingewikkeld.

"We zijn deze verkiezingen ingegaan met een aantal D66-kernpunten en daar hebben ook mensen op gestemd en dat geven we niet zomaar weg. We hebben de kiezer toegezegd dat we vooruitgang gaan boeken", zei Kaag daarover. Ze benadrukte daarnaast dat haar partij 24 zetels heeft gehaald.

Kaag: 'medisch-ethisch heeft alles afgelopen vier jaar stilgestaan'
1
Kaag: 'medisch-ethisch heeft alles afgelopen vier jaar stilgestaan'