Na een roerige periode op en rond het Binnenhof zijn deze week in de formatie weer stappen gezet. Wij houden je de komende periode wekelijks op de hoogte van de relevantste gebeurtenissen.

Volg dit verhaal Ontvang meldingen bij belangrijke ontwikkelingen rondom de formatie

Ruim twee maanden geleden ging Nederland naar de stembus en pas deze week werden de eerste concrete inhoudelijke stappen gezet in de formatie.

Als het aan D66-leider Sigrid Kaag ligt, komt er nog voor de zomer een coalitie met D66, VVD, CDA, PvdA en GroenLinks. Ze zei dat dinsdag na afloop van haar gesprek met informateur Mariëtte Hamer.

VVD-leider Mark Rutte kon zich vinden in dat gevraagde tempo, maar wil naast D66 en CDA nog geen partijen noemen. "Daar gaat deze fase niet over", zei de VVD-leider. Volgens hem is het nu eerst de bedoeling om naar de inhoud te kijken. Vlak na de verkiezingen van half maart voelde hij er in ieder geval niks voor om aan tafel plaats te nemen met een "linkse wolk aan partijen". Ook sprak hij destijds zijn voorkeur uit voor een samenwerking met JA21 of de ChristenUnie.

CDA-leider Wopke Hoekstra, beoogd coalitiepartner van Rutte én Kaag wilde ook niet "pimpampetten" met partijen. Maar was hij eerder nog wat terughoudend over deelname aan een nieuwe coalitie, nu kon hij zich dat "zeer wel voorstellen". Tegelijkertijd kon hij zich ook nog "zeer wel voorstellen" dat zijn partij in de oppositie zou gaan. Op de achtergrond speelt bij het CDA nog altijd de kwestie rondom Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt, die nog ziek thuiszit.

Rutte heeft vertrouwen van Ploumen nog niet teruggewonnen

Bovendien heeft Rutte sinds de notitie over de positie van Omtzigt het vertrouwen van Lilianne Ploumen (PvdA) nog niet teruggewonnen. Ze vindt zijn plannen voor een nieuwe bestuurscultuur nog steeds onder de maat. Wat Rutte nog kan doen om de relatie te herstellen wilde ze niet kwijt: "Ik ga zijn huiswerk niet doen."

Jesse Klaver (GroenLinks) is iets openhartiger en laat doorschemeren dat er met hem best te praten valt, mits zijn gewenste thema's zoals klimaatverandering op tafel liggen. Aangezien GroenLinks en PvdA niet zonder de ander in een coalitie willen stappen, moeten voor de droomcoalitie van Kaag nog flink wat hindernissen genomen worden.

Hamer vindt het 'tijd worden' om inhoudelijk aan de slag te gaan

Deze lastige opdracht ligt op het bordje van Hamer, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER). Ze nam deze week het stokje over van informateur Herman Tjeenk Willink. Hij wist in de afgelopen twee weken de rust terug te brengen op het Binnenhof en concludeerde dat het geschade vertrouwen in VVD-leider Mark Rutte vanwege de Omtzigt-notitie nog hersteld kan worden.

Aan Hamer de taak om van start te gaan met de inhoudelijke formatie, wat naar eigen zeggen "na twee maanden ontploffing" ook "tijd werd". Ze begon maandag en dinsdag dus opnieuw met een ronde gesprekken met de inmiddels achttien fractievoorzitters. Een voor een kwamen ze voor de vierde keer op bezoek in de Stadhouderskamer.

Agendapunten: ideeën voor een nationaal herstelplan om uit de coronacrisis te komen, onderwerpen die met spoed behandeld moeten worden voor een regeerakkoord op hoofdlijnen, afspraken die gemaakt moeten worden voor het herstellen van de democratische rechtsstaat.

Het is de bedoeling dat Hamer uiterlijk 6 juni op basis van bovenstaande punten heeft onderzocht welke partijen bereid zijn om samen te onderhandelen over een coalitieakkoord.

Zo reageerden de partijleiders na de formatiegesprekken met Hamer
176
Zo reageerden de partijleiders na de formatiegesprekken met Hamer

Jongeren, de 'polder' en getroffen sectoren ook aan het woord

Net als Tjeenk Willink heeft ook Hamer, ondanks haar deadline van 6 juni, tijd ingepland voor gesprekken met het middenveld. Donderdag kwam een delegatie van jongeren bij haar langs en vrijdag maakte ze tijd vrij voor een aantal burgemeesters, getroffen sectoren en de 'polder'.

Zo kwamen onder anderen de voorzitters Ingrid Thijssen van werkgeversorganisatie VNO-NCW, Tuur Elzinga van vakbond FNV, Jacco Vonhof van MKB-Nederland en Robèr Willemsen van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) op bezoek.

De week werd vrijdag afgesloten met een gezamenlijk gesprek van Rutte en Kaag bij de informateur. Daarmee lijkt de formatie nu toch echt van start te zijn gegaan. Tot nog toe spraken de verschillende verkenners en informateur enkel alleen met de fractievoorzitters.