AMSTERDAM - Europa moet hard ingrijpen om te voorkomen dat de pensioenen onbetaalbaar worden. Als het huidige pensioenstelsel niet snel wordt aangepast, zal dat in vijftig jaar een tekort opleveren dat zes keer het nationale inkomen bedraagt. Een dergelijk pensioentekort is niet te financieren, aldus de economen van de bank ABN Amro.

Binnen vijftig jaar zal 30 procent van de inwoners van Europese Unie (EU) ouder zijn dan 65. Momenteel heeft 16 procent van de EU-inwoners de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Dat blijkt uit onderzoek van het Economisch Bureau van ABN Amro, dat maandag is gepubliceerd.

De economen stellen een breed pakket met stevige ingrepen voor om de pensioenproblemen terug te dringen. Een belangrijke maatregel is het verhogen van de pensioenleeftijd tot 70 jaar. Hierdoor betalen ouderen langer pensioenpremies en dalen de uitgaven, omdat de 65-plussers nog niet teren op de pensioenpot.

Probleem van deze ingreep is echter dat de overheden de ouderen wel moeten stimuleren om aan het werk te blijven. Gebeurt dat niet, dan zullen de pensioenkosten weliswaar dalen, maar nemen andere sociale lasten toe zoals de uitkeringen voor werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. Vakcentrale FNV noemde een hogere pensioenleeftijd eerder onbespreekbaar.

Een andere oplossing om de kosten enigszins te beteugelen, is volgens ABN Amro het loslaten van de koppeling tussen de loon- of prijsstijging en de verhoging van de pensioenen, de zogeheten indexering. Door de AOW-uitkering te koppelen aan de inflatie, blijven de kosten beperkt. In Nederland heeft praktisch iedereen van 65 jaar en ouder recht op AOW. Dat is het basispensioen, ofwel de eerste pijler van het Nederlandse pensioenstelsel. De AOW wordt opgebracht door de belastingbetaler.

Voor Nederland is het van belang dat meer mensen gaan werken, aldus het onderzoek. Als de huidige arbeidsparticipatie niet omhoog gaat, staan er over veertig jaar tegenover elke drie gepensioneerden slechts vier werkende Nederlanders, die hun AOW moeten opbrengen.

De economen van ABN Amro pleiten voor een snelle invoering van hun maatregelen. Het pakket moet voorkomende dat de EU in 2050 met een pensioentekort kampt. Als de unie enkele jaren wacht met ingrijpen, zijn nog hardere maatregelen nodig, aldus de onderzoekers.