"Alsof het bos wortel in mij schoot", zo groeit de filosofische boekverfilming Die Wand ook langzaam naar binnen.

Die Wand is een mooie roman uit 1963 van de Oostenrijkse schrijfster Marlen Haushofer. Het is een verhaal zonder veel verhaal - over eenzaamheid, over de natuur en over de plaats van de mens in de wereld - in mooie bedachtzame zinnen. Zo is de film ook.

Een jonge vrouw (Martina Gedeck uit Das Leben der Anderen en Der Baader Meinhof Komplex) spendeert een nacht bij vrienden in een berghut in Oostenrijk. De volgende dag ontdekt ze dat ze helemaal alleen is. Een onzichtbare muur, ergens midden op een bergpad, verhindert haar de terugkeer naar de rest van de wereld.

Met een verrekijker kan ze zien dat buiten de wand de tijd lijkt stil te staan. Voor haar begint een nieuw leven, zo schrijf ze later. Haar gezicht is verweerd na al die jaren van hard werken en eenzaamheid. Ze schrijft over hoe ze de seizoenen leerde respecteren, over haar dieren, haar gedachten.

Levende wezens

De vrouw heeft gezelschap van drie levende wezens: een kat, een koe en een hond. De koe "is een zuster die haar lot met meer waardigheid draagt dan ik," denkt ze. De hond, Luchs, was haar beste vriend. De 'flash forward'-scènes waarin ze haar herinneringen opschrijft, verraden dat hij er al niet meer is.

Bekijk trailer:

Video

De vrouw doet in het begin nog pogingen om te ontsnappen, maar als het zelfs niet lukt de wand met een auto te rammen geeft ze op. Over de raadselachtigheid van haar situatie (Waar komt die onzichtbare muur vandaan? Waarom komt niemand haar zoeken?) denkt ze op een gegeven moment niet meer na.

De tijd

In plaats daarvan peist ze over "de onverschilligheid en alomvertegenwoordigheid van de tijd." Ze is, te midden van de majestueuze bergen en de oogverblindende sneeuw, een nietig en eenzaam mens: "De grote stilte viel als een stolp op me neer (…) Opeens leek het me volkomen onmogelijk deze stralende julidag te overleven."

Het zijn prachtige woorden, die uitgesproken worden in één lange voice-over. Voor een film is dat wel bezwaarlijk, want de beelden herhalen daardoor meestal wat er al gezegd werd. Dat, gecombineerd met de traagheid en sombere toon, maakt Die Wand, om het zachtjes uit te drukken, nou niet de gedroomde zomerfilm.

Filosofisch statement

Maar als filosofisch statement over de mens is het wel bijzonder. De mens met zijn verwarde gedachten, zijn lompe voeten 'die de takken breken' en zijn gewelddadige inborst. De vrouw zou het liefst één zijn met de natuur, maar dat zal zij nooit worden. Het bos en de bergen voelen geen eenzaamheid. De mens is ertoe veroordeeld.

In 12 zalen