Ambitieuze maar ook pretentieuze film waarin zes verhalen en genres door elkaar heen lopen en Tom Hanks en Halle Berry zes rollen spelen.

De bestseller Cloud Atlas (2004) van David Mitchell bestaat uit zes onderling verbonden verhalen die niet alleen in periode maar ook in stijl verschillen.

Het vuistdikke boek zou ‘onverfilmbaar’ zijn, maar die waarschuwing was niet besteed aan Andy en Lana -die voor zijn seksoperatie nog Larry heette- Wachowski (The Matrix-trilogie) en Tom Tykwer (Lola Rennt).

Wildeman Hanks

De Wachowski’s stortten zich op de verhalen die het verst in verleden dan wel toekomst liggen.

Allereerst een episode die zich anno 1849 afspeelt op een schip; voorts een Matrix-achtig sf-verhaal over een Koreaanse kloon die een restaurant voor de revolutie verruilt; en ten slotte een postapocalyptische verhaal waarin Tom Hanks een wildeman speelt die bezoek krijgt van de opvallend goedgeklede Halle Berry.

Magnum opus

Tykwer regisseerde de episodes die het dichtst bij het heden staan. Een aanstormend componist (Ben Whishaw) schrijft anno 1936 zijn magnum opus, en noemt het Cloud Atlas.

Een journaliste (Halle Berry) onderzoekt anno 1975 de veiligheid van een kerncentrale. En een uitgever (Jim Broadbent) slaat anno 2012 op de vlucht voor schuldeisers en belandt in een streng bewaakt bejaardentehuis.

Duizelingwekkend

De opeenvolging van verhalen en genres – van kostuumfilm via komedie en thriller naar sf-film – maakt het zien van Cloud Atlas een duizelingwekkende ervaring.

Enig houvast bieden Tom Hanks en Halle Berry, die net als andere acteurs (Broadbent, Hugo Weaving), in elke episode een rol hebben, maar dat werkt ook afleidend: je gaat al snel op zoek naar de vermomming waarachter ze nu weer schuil gaan.

Het bijna drie uur durende epos Cloud Atlas verdient bewondering voor de ambitie en het lef waarmee het is gemaakt.

Maar de diepzinnige boodschap (alles is met elkaar verbonden en wat we in het ene leven doen werkt door in het andere) wordt er zo nadrukkelijk in gehamerd dat de film er paradoxaal genoeg juist oppervlakkig door wordt. Karma, reïncarnatie – we geloven het op een gegeven moment wel.

Pretentieuze puzzelfilm 

Uiteindelijk is Cloud Atlas een pretentieuze puzzelfilm (‘waar zijn Tom Hanks en Halle Berry?’). Het gezap tussen de verschillende verhalen is op den duur ook frustrerend.

Toch zou het te makkelijk zijn om deze bijzondere filmervaring af te doen als een mislukking, want Cloud Atlas is op zijn minst de meest interessante mislukking van het jaar. Blijf zitten voor de aftiteling om te zien wie welke rollen speelde.

In 57 zalen