‘Kun je niet slapen? Heb je nachtmerries?’ Monsieur Lazhar is een Canadees pareltje over rouwverwerking.

Het basisschooltje in Montréal is in shock. Toen kleine Simon (Émilien Néron) in het tussenuur schoolmelk ging halen vond hij juf Martine, opgehangen aan een buis in het klaslokaal.

Waarom pleegde ze zelfmoord? Waarom hier? De leraren, de ouders en de kinderen zijn er kapot van.

Verdriet

En dan duikt opeens Monsieur Lazhar op. Bachir Lazhar (Mohamed Fellag) is een Algerijnse vluchteling en biedt zich aan als invalskracht. Met zijn zachte stem en bescheiden houding neemt hij meteen de directrice voor zich in - al zijn z’n lesmethoden wel een beetje ouderwets.

Lazhar laat alle tafeltjes rechtzetten, decoreert het klaslokaal niet met vrolijke plaatjes en geeft zijn leerlingen meteen een veel te moeilijk dictee. Toch sluiten de kinderen die stramme, ouderwetse Bachir Lazhar in hun hart. Want: hij is de enige volwassene die wil praten over juf Martine en de dood.

De directrice, de professionele hulpverlening en de ouders vinden dat hij geen dingen moet oprakelen. Maar de kinderen, en vooral Simon die zich ontzettend schuldig voelt en steeds onhandelbaarder wordt, hebben iemand nodig. Iemand zoals Bachir Lazhar die, zo ontdekken we, heel veel weet van verdriet.

Cultuurverschillen

Regisseur Philippe Falardeau zei in een interview dat Monsieur Lazhar niet over rouw gaat, maar over hoe zo’n kleine schoolgemeenschap functioneert en over hoe integratie werkt. Zo overwin je cultuurverschillen: ‘Eten, drinken, lachen, werken, leven… en samen tegenslag verwerken.’

Eigenlijk doet Falardeau daarmee de film nog wat te kort. Monsieur Lazhar gaat ook over kinderliefde, talentjes in ontwikkeling, eenzame docenten, afwezige ouders en de discussie over de ‘corrigerende tik’. Het verhaal is rijk. Falardeau gaat geen enkel onderwerp uit de weg en behandelt alle thema’s met grote subtiliteit.

Hartverscheurend

Fellag is een goed acteur, maar het zijn vooral de kinderen die je bijblijven. Sophie Nélisse is uitstekend als de kleine Alice die tijdens haar spreekbeurt opeens over juf Martine begint. Émilien Néron, de kleine kwade Simon, heeft tegen het einde van de film een werkelijk hartverscheurende scène.

Monsieur Lazhar was genomineerd voor een Oscar en won de publieksprijs op het filmfestival in Rotterdam. De vergelijking met Être et Avoir ligt voor de hand, maar Monsieur Lazhar is een klasse apart. Minder gemakkelijk. Iets trager. Minder lieve en grappige kindersmoeltjes. Veel aangrijpender.

In 17 zalen