Tomboy – Céline Sciamma

Een spoiler is onvermijdelijk, al laat de mooie Franse film Tomboy ons de eerste scènes nog in onzekerheid: Michaël is geen jongetje.

Michaël heet eigenlijk Laure en het meisje zou veel liever een jongen zijn. Laure is, met haar ouders en zusje Jeanne, in een bosrijke wijk even buiten Parijs komen wonen.

Tijdens de zomervakantie doet ze zich voor als ‘Michaël’, sluit vriendschap met Lisa en speelt met de jongens uit de buurt: voetballen, zwemmen, truth or dare?

Dat kan natuurlijk niet lang goed gaan. School begint over drie weken en er staat geen ‘Michaël’ op de lijst met nieuwe leerlingen. Lisa is verliefd (‘Jij bent anders dan de andere jongens.’) en kan zusje Jeanne van zes haar mond wel houden?

Moedig

Tomboy is een klein verhaal met de kracht van de eenvoud. Céline Sciamma, eerder succesvol met Naissance des pieuvres (2007), koos voor een minimale opzet: een klein budget, twintig opnamedagen, een crew van vijftien mensen en slechts drie maanden voorbereidingstijd.

De film werd geschoten met een fotocamera. Dat levert mooie beelden op, terwijl de film tegelijkertijd blijft aanvoelen als een spontaan kijkje in Laure’s kindertijd. Belangrijker nog, is dat er goed is nagedacht over de hoofdrolspelers en de thema’s van de film: kinderlijke onschuld, ontluikende seksualiteit, het gevoel anders te zijn…

Zoé Héran is fantastisch in de hoofdrol - en moedig. Laure’s verlangen om een jongentje te zijn is in iedere oogopslag te voelen. Wanneer de jongens in hun blote bovenlijf voetvallen, voel je haar zenuwen. En je voelt ook haar opluchting wanneer ze dan eindelijk haar t-shirt durft uit te trekken en niemand er iets van zegt.

Tomboy zou niet werken zonder eerlijkheid. Het gaat immers over dingen als: hoe zorg je dat niemand je ziet plassen? Laure verknipt haar badpak tot zwembroek en boetseert een piemeltje van kinderklei. De scène waarin Lisa ‘Michaël’ opmaakt met lippenstift en oogschaduw zit vol verwarring. Het is knap als je kinderen in zo’n moeilijke scène kunt regisseren.

Naturel

Lisa, Jeanne, vader en moeder reageren elk op hun eigen manier wanneer Laure’s leugen aan het licht komt. Sciamma zet Laure niet neer als uitzondering, lesbisch of beginnend transgender, en ze preekt ook niet tot het bioscooppubliek. Misschien is dit slechts een eenmalig incident in Laure’s leven, misschien ook niet. Kinderen proberen nu eenmaal dingen uit. Sciamma maakt het niet groter dan het is.

Dat is sterk, maar tegelijkertijd ook een beetje de achilleshiel van Tomboy. De film is zo klein, en het verhaal wordt zo naturel en met zoveel vanzelfsprekendheid gebracht, dat je Tomboy gemakkelijk over het hoofd zou kunnen zien. Dat zou onterecht zijn.

In 5 zalen

Lees meer over:
Tip de redactie