Juliette Binoche won er in Cannes de prijs voor Beste Actrice mee. Toch is het interessantste aan Copie Conforme niet haar acteerprestatie, maar wat regisseur Abbas Kiarostami ermee doet.

Copie Conforme is de eerste film die Kiarostami (Taste of Cherry) maakte buiten zijn geboorteland Iran.

Let op de titel: alles draait hier om de betekenis van originelen en kopieën; echt en namaak; waarheid en spel.

Dit is een denkfilm, bijna een kunstfilosofisch traktaat. Tegelijkertijd lijkt Copie Conforme ook een 'gewoon' relatiedrama te zijn over twee mensen (Juliette Binoche en William Shimell) die voortdurend om elkaar en hun verleden heen draaien.

Mona Lisa

Als filosofisch stuk vraagt Copie Conforme om doorzettingsvermogen. Wie gaat kijken, ontdekt dat hij de eerste vijf à tien minuten vooral zit te luisteren. In een Italiaans achterafzaaltje volgen we een lezing over kunst.

Er wordt veel en lang gediscussieerd in Copie Conforme, en meedenken wordt beloond.

Gastspreker tijdens de lezing is de Britse schrijver James Miller (Shimell). Waarom, zo legt hij de zaal voor, hechten we toch zo aan originele, unieke kunstwerken? Replica's en kopieën kunnen net zo mooi en belangrijk zijn.

Is zelfs de Mona Lisa eigenlijk niet een kopie? Namaak van de vrouw die er ooit model voor stond?

Perceptie

Schoonheid is, wil hij maar zeggen, vooral een kwestie van perceptie. Wie goed naar de film kijkt ziet dat Kiarostami voortdurend speelt met spiegels, herhalingen en personages die ons het zicht ontnemen.

En wie nog beter oplet, begint zich op den duur af te vragen of het drama tussen de twee hoofdpersonen wel is wat het lijkt te zijn.

Miller's lezing wordt gevolgd door een Franse galeriehoudster (Binoche). Zij heeft een zoontje en lijkt zeer van de schrijver gecharmeerd. Nerveus nodigt ze hem uit om samen de dag door te brengen.

Een eerste kennismaking, zo lijkt het, een flirt. Maar dan vertelt hij over een eerdere ontmoeting met een vrouw en haar kind...

DNA

En dan wordt het verwarrend. Hebben deze twee elkaar misschien eerder ontmoet? Vijf jaar geleden? Vijftien jaar geleden? Herhaalt de geschiedenis zich? Proberen ze iets te dupliceren wat inmiddels verloren is gegaan? Of is het een denkspelletje tussen gelijkgestemde intellectuelen en testen ze Miller´s theorieën?

Miller heeft in zijn lezing al gememoreerd dat zelfs de mens bestaat bij gratie van reproductie. Immers, planten we ons niet voort door DNA te kopiëren? Wat is eigenlijk nog echt? Mooi? Waar? Kunnen we het herhalen? Namaken? Overdoen?

Onaangedaan

Boeiende vragen, maar de combinatie van grote filosofische kwesties en emotioneel drama in Copie Conforme, wringt op den duur.

Het duidelijkst wordt dat tijdens een cruciale scène in een restaurant. Zonder enige aanleiding krijgen de twee opeens ruzie: over volkomen triviale zaken als snurken en kurk in de wijn.

Opeens kijken we verbijsterd naar een slecht geschreven, lelijke scène. Opeens vallen Binoche en Shimell volledig uit hun rol.

Dat is natuurlijk ook het punt. Binoche en Shimell zijn niet het origineel. Als je - al is het maar door één enkele scene - anders naar ze kijkt, zie je niet meer de personages, maar de acteurs.

Een kwestie van perceptie. Dit is film, een reproductie van de werkelijkheid. Een film met de ironische titel Copie Conforme, die in Nederland uitgaat in negen kopieën.

Maar als drama herstelt de film zich daarna niet meer. Kiarostami haalt je opzettelijk uit het verhaal. Daarmee bewijst hij zijn punt, maar verliest hij ook zijn kijker. Eenmaal klaar met de denkspelletjes en de fascinerende theorieën, laat Copie Conforme je teleurstellend onaangedaan achter.

In 9 zalen