The Last King of Scotland - Kevin McDonald

Jonge Schotse arts werkt zich op tot vertrouwensman van Idi Amin. Geweldige rol van Forest Whitaker, genomineerd voor een Oscar.

Over de Oegandese dictator Idi Amin zijn vooral sensationele films gemaakt, met name over de bevrijding van de Israëlische gijzelaars op de Oegandese luchthaven Entebbe in 1976, zoals de tv-films Raid on Entebbe en Victory at Entebbe. Maar de dictator zelf komt er enigszins bekaaid af in de filmgeschiedenis, zeker vergeleken met andere dictators. Dat gemis wordt deze week goedgemaakt met The Last King of Scotland, waarin Forest Whitaker de definitieve Idi Amin neerzet door hem niet alleen als raaskallende karikatuur te portretteren. En de gijzeling van Entebbe komt aan het slot ook nog even langs.

Avonturier

Het personage door wiens ogen we Idi Amin leren kennen is Nicholas (James McAvoy), een zojuist afgestudeerde Schotse arts die het avontuur zoekt en op goed geluk naar Oeganda gaat. Daar komt hij meteen in een staatsgreep terecht en ziet hij ook Idi Amin voorbij rijden. Nicholas doet aanvankelijk goed werk als arts in kleine dorpjes maar hij raakt gefascineerd wanneer hij Amin een toespraak ziet houden. Als Amin hem vervolgens vraagt zijn pols te spalken na een aanrijding is het ijs gebroken wanneer de dictator het Schotse voetbalshirt van Nicholas ziet. Hij wil meteen ruilen van shirt, want Amin beschouwt zich als de laatste koning van Schotland omdat hij de Engelsen heeft verslagen- waarmee meteen de eigenaardige titel is verklaard.

Hij laat Nicholas vervolgens naar het paleis komen om hem een aanbod te doen wat de jonge arts niet kan weigeren: de vertrouwensarts van Amin worden. Nicholas is meer een avonturier dan een wereldverbeteraar en gaat gretig op het aanbod in, plus de daarbij behorende luxe. Waarschuwingen van cynische Britten slaat hij in de wind, want die Idi valt best wel mee. Uiteraard verandert hij later van gedachten wanneer hij ook de paranoïde en wrede kanten van zijn dictatoriale gastheer leert kennen, maar dan kan hij niet meer terug. Vluchten naar de Britse ambassade kan ook niet meer, want zijn Britse paspoort is inmiddels vervangen voor een Oegandees document.

Vleeshaken

De voornaamste attractie van The Last King of Scotland is Forest Whitaker die Idi Amin steeds anders neerzet en daardoor de onberekenbaarheid van de dictator benadrukt. McAvoy geeft goed tegenspel als de naïeve Schotse avonturier, maar dat zijn personage is opgebouwd uit drie bestaande figuren ondergraaft zijn avontuur enigszins. De slachtingen die onder Amin hebben plaatsgevonden blijven lang uit beeld, maar wanneer Nicholas ze dan onder ogen krijgt is het een gruwelijke werkelijkheid. De wreedheden die in het laatste half uur plaatsvinden zullen weliswaar op waarheid zijn gebaseerd, maar de expliciete wijze waarop ze in beeld zijn gebracht is toch een stijlbreuk.

Wanneer een van de personages met vleeshaken door zijn borst wordt opgehangen bekruipt je het nare gevoel toch weer naar een van de exploitatiefilms te kijken waarin Amin tot nu toe alleen voorkwam. Desondanks is The Last King of Scotland zeker de moeite waard en is de Oscarnominatie voor Forest Whitaker dik verdiend.

Het Parool: "De op de authentieke locaties in Kampala gedraaide film oogt fantastisch en bevat geweldige Afrikaanse muziek, maar wat werkelijk indruk maakt en lang na spookt, is de afwisselend hypnotiserende, bloedlinke, charmante, charismatische en doodenge Whitaker."

De Volkskrant: "Whitaker laat zien hoe de charismatische, imposante Amin, een voormalig keukenhulpje in het Britse leger, langzaam verandert in een achterdochtige psychopaat die verraad afstraft en voor wie de dood geen betekenis heeft."

In 13 zalen

Facebook & Twitter

Facebook & Twitter
Volg het nieuws van NU.nl/Entertainment ook op Facebook en Twitter

NUshop

Tip de redactie