The Departed - Martin Scorsese

Sterke gangsterfilm met een topcast: Jack Nicholson, Leonardo DiCaprio, Matt Damon, Mark Wahlberg, Martin Sheen, Alec Baldwin.

Na twee kostuumfilms, The Aviator en Gangs of New York, keert Martin Scorsese weer terug naar het hedendaagse rauwe straatleven dat hij zo perfect in beeld bracht in Mean Streets en Taxi Driver. Wanneer op de soundtrack het vertrouwde Gimme Shelter van de Rolling Stones klinkt, net als eerder in Casino én Goodfellas, weten we dat Scorsese weer thuis is. Terug in de foute buurten vol kruimeldieven en zware gangsters, al speelt het verhaal dit keer in Boston af en niet in zijn vertrouwde New York.

Psychopaat

De onderwereld van Boston is vooral Iers en wordt geleid door gangsterbaas Frank Costello (Jack Nicholson, eindelijk weer eens als bad guy). Zijn motto luidt: niemand geeft het je, je moet het zelf pakken. Dat hij een psychopaat is wordt al snel duidelijk uit een korte scène waarin hij een geboeide vrouw van achteren neerschiet en na deze terechtstelling tegen een medegangster opmerkt dat 'ze grappig viel'. Costello is echter ook een charmeur, die de jonge Colin Sullivan voor zich inneemt door hem bij de plaatselijke buurtsuper met cadeau's te overladen. Wanneer Colin volwassen is, en gespeeld wordt door Matt Damon, weet hij op te klimmen tot rechercheur, maar blijft hij nog steeds warme banden onderhouden met gangsterbaas Costello. Sullivan is, kortom, een corrupte diender.

Wie is de mol?

Zijn tegenhanger is Billy Costigan (Leonardo DiCaprio), die uit dezelfde arme buurt komt. Ook hij solliciteert naar de functie van rechercheur -op hetzelfde moment als Sullivan- maar hij wordt op vernederende wijze afgedroogd door de barse rechercheur Dignam (heerlijke rol van Mark Wahlberg). De Boston Police, met aan het hoofd Oliver Queenan (Martin Sheen) heeft echter andere plannen met Costigan: hij moet gaan infiltreren in de bende van Costello. En om hem street credibility te geven moet hij eerst de bak in en zich daarna langzaam zelf opwerken in de georganiseerde misdaad. Zowel Sullivan als Costigan komen er op een zeker moment achter dat er een verklikker in hun organisatie is, maar ze weten niet van elkaar dat zij dat zijn. Zo ontwikkelt The Departed zich tot een bloedstollende en superieure dubbelaflevering van Wie is de mol?

Foute pakken

Het centrale uitgangspunt van twee verklikkers als zijdes van dezelfde medaille nam Scorsese over van de geweldige Hongkong-thriller Infernal Affairs (2002). De verhuizing naar de mean streets van Boston pakt uitstekend uit, zeker wanneer DiCaprio en Damon elkaar achterna zitten in Chinatown. DiCaprio is in zijn derde Scorsese-film opnieuw sterk als de gekwelde undercover-cop, en de anders zo brave Damon is overtuigend als de corrupte rechercheur. De bijrollen zijn ook geen kleine jongens: naast Wahlberg en Sheen vallen Alec Baldwin en Ray Winstone (Sexy Beast) op. Maar de voornaamste attractie van The Departed is uiteraard Jack Nicholson, wiens rol als gangsterbaas behoorlijk is uitgebreid in vergelijking met het origineel uit Hongkong. Nicholson is gevaarlijk, sexy en geestig, met zijn voorkeur voor foute pakken en dierenprints. Nicholson schmiert zoals Al Pacino dat deed in The Devil's Advocate, maar hij komt ermee weg; misschien wel omdat de rol -afgezien van het geweld- zo dicht bij zijn eigen imago als ladykiller ligt. Wanneer hij zich opmaakt voor een triootje met twee fotomodellen en een stapel coke als brandstof is het alsof je in de slaapkamer van Nicholson zelf staat te gluren.

Steekje los

The Departed heeft flinke vaart maar is toch een tikje te lang; vooral in het laatste half uur laat Scorsese helaas net te veel steken vallen door een beroep te doen op B-film-clichés. En vrouwen schitteren door afwezigheid in dit mannenwereldje, afgezien van een psychiater (Vera Farmiga) waaraan zelf een steekje los is. Hierdoor haalt The Departed niet het niveau van een Scorsese-klassieker als Goodfellas. Maar dat is nauwelijks een bezwaar te noemen bij een meesterlijke misdaadfilm met sterke rollen van een topcast.

Het Parool: "een volbloed Scorsese (..) maar het niveau van het thematisch verwante Goodfellas wordt geen moment gehaald"
De Volkskrant: "ruw portret modern Amerika (..) magistrale Jack Nicholson"
In 62 zalen

Facebook & Twitter

Facebook & Twitter
Volg het nieuws van NU.nl/Entertainment ook op Facebook en Twitter

NUshop

Tip de redactie