Zwarte komedie waarin een ontevreden ober (Van Warmerdam) letterlijk verhaal gaat halen bij de scriptschrijver van zijn leven.

Drie jaar terug was er met Grimm eindelijk weer eens een nieuwe film van Alex van Warmerdam. Zijn voorlaatste film, Kleine Teun (1998) was toen alweer vijf jaar oud en bovendien een verfilming van Van Warmerdams eigen theaterstuk. Grimm was een origineel script, waarin Van Warmerdam bovendien letterlijk eens verder keek dan kleinburgerlijk Nederland. De tweede helft van de film speelde in Spanje, wat de film een andere toon gaf. Daar was niet iedereen over te spreken; de eerste helft van Grimm werd beter beoordeeld ("typisch Van Warmerdam") dan de tweede helft.

Fictief

Liefhebbers van die typische Van Warmerdam-sfeer kunnen hun hart ophalen met Ober, dat van het begin tot het eind de licht-absurde, droogkomische toon heeft van zijn eerdere films. Van Warmerdam speelt zelf de titelrol van ober Edgar, werkzaam in een kleurloos en niet erg druk restaurant, Het Westen. Daar wordt hij regelmatig van zijn werk gehouden door Victoria (Ariane Schluter, eerder te zien in De Jurk en Kleine Teun).

Met Victoria heeft hij een verhouding, Edgars eigen vrouw Ilse ligt ziek thuis, waar lastige buren voor een heuse terreur zorgen. Wanneer de ober ook nog eens worden gekoeioneerd door treiterige klanten die hem in het aquarium van het restaurant dompelen is voor hem de maat vol. Neemt hij ontslag of gaat hij van zijn vrouw af? Nee, hij gaat verhaal halen bij Herman (Mark Rietman), de schrijver die het script van Edgars leven schrijft.

Herman is verbijsterd wanneer Edgar binnen komt vallen: "jij hoort hier helemaal niet te komen, jij bent fictief!" Maar onder invloed van Hermans vriendin Suzie (Thekla Reuten) gaat Herman beetje bij beetje overstag, en geeft hij Edgar af en toe zijn zin, zij het met tegenzin. Dus zorgt hij ook dat Edgar na een moment van geluk weer een flinke tegenslag krijgt te verwerken. Het maakt het verhaal van Ober steeds absurder.

Schijnlogica

Ober heeft zoals hierboven al gezegd weer die typische Van Warmerdam-sfeer, waardoor je vaak zit te grijnzen of zelfs schaterlachen om iets wat dieptriest is. Ook nu liggen weer vergelijkingen met de films van de Finse droogkloot Aki Kaurismäki op de loer, zoals bij het trieste jubileumfeestje van Edgar, onder de rook van de Hoogovens.

Maar Ober is vooral een film die doet denken aan eerdere films van Van Warmerdam: zo lijkt het straatje waar Edgar woont uit de Noorderlingen te komen, en zijn de hilarische dialogen met hun aan absurditeit grenzende schijnlogica vintage Van Warmerdam. Een zeurpiet zou verzuchten dat Van Warmerdam niets anders kan, zoals ook Grimm bewees, met een minder geslaagd Spaans gedeelte. Maar die herhaling van zetten is geen bezwaar zolang Van Warmerdam om de drie jaar zo'n heerlijk tragikomedie als Ober aflevert.

Het Parool:
"Ober is een tragikomedie, waarin het komische zwaarder weegt dan het tragische. Met kluchtige scènes staat de film dichter bij Abel dan bij Van Warmerdams latere werk." -

De Volkskrant:
"Ober is voor alles een tragikomedie, een portret van een getergd mens, die even zo goed zijn beklag had kunnen doen bij de visboer." -