Conventionele rampenfilm over 11 september eert braaf de heldhaftige hulpverleners.

Toen Oliver Stone vorig jaar aankondigde een film over 11 september te maken huiverde rechts Amerika bij voorbaat. Stone, een linkse rakker die overal samenzweringen ziet en altijd wel iets te bekritiseren heeft over America the beautiful- kon die niet gewoon van het 11 septembertrauma afblijven? Toen hij ook nog Maggie Gyllenhaal castte in één van de hoofdrollen huiverde rechts Amerika wederom: Gyllenhaal had vlak na 11 september durven suggereren dat de VS de aanval indirect aan zichzelf te danken hadden. Nog zo'n landverrader! Curieus genoeg pakte World Trade Center uiteindelijk uit als een braaf verhaal over opoffering en heldenmoed, de waarden waar (rechts) Amerika zo dol op is dat ze niet breed genoeg over het doek kunnen worden uitgesmeerd.

Reddingsactie

Stone bouwt zijn verhaal op rond twee reddingswerkers van de havenpolitie, John McCloughlin (Nicolas Cage) en Will Jimeno (Michael Peña). We zien ze op de fatale dinsdagmorgen van 11 september voor dag en dauw afscheid nemen van hun gezin en plichtsgetrouw op weg naar hun werk gaan. De WTC-torens staan nog fier overeind, iets wat Stone nadrukkelijk in beeld brengt.

Als we een schaduw van een vliegtuig laag zien overkomen, gevolgd door een doffe dreun, weten we genoeg: een vliegtuig heeft zich in het WTC geboord. McCloughlin en zijn mannen gaan meteen naar de plek des onheil, terwijl McCloughlin verzucht dat ze op een ramp van deze omvang niet zijn voorbereid. Onderweg is er al verwarring: is het klein vliegtuigje of een grote? Is de andere toren ook geraakt, of lijkt dat maar zo vanwege de rook? Een collega weet te melden dat beide torens plus het Pentagon zijn aangevallen, maar die verspreidt tevens de foutieve informatie dat Israël van de kaart is geveegd.

McCloughlin laat zich er niet door afleiden en start een reddingsactie om mensen uit de eerste geraakte toren te bevrijden. Daar komt het niet van: terwijl ze in het gedeelte tussen beide torens lopen stort de eerste toren in en raken ze onder staal en beton bedolven. De rest van de film hopen ze zelf gered te worden, terwijl hun vrouwen (Maria Bello en Maggie Gyllenhaal) in onzekerheid verkeren over hun lot.

Rampenfilmclichés

World Trade Center (ondertitel: 'a true story of courage of survival') is gebaseerd op de lotgevallen van de echte John McCloughlin en Will Jimeno, twee van de laatste reddingswerkers die levend onder het puin vandaan werden gehaald. Die goede afloop -uitzondering op de regel, zoals Stone het zelf noemt- maakt WTC wezenlijk anders dan United 93, waarbij de passagiers van de gekaapte vlucht ten dode waren opgeschreven.

United 93 was een verhaal over wanhoop en willekeur; WTC is een drama over hoop en heldhaftigheid. Dat is echter niet de enige reden waarom United 93 harder aankwam dan WTC. Waar de Britse regisseur van die film, Paul Greengrass, voor een ingetogen documentair aandoende benadering koos, zoekt Stone het sentiment op weinig subtiele wijze op: slowmotions, aanzwellende violen, close-ups van betraande gezinsleden, ex-mariniers die hun militaire kloffie weer aantrekken om zich vrijwillig bij Ground Zero aan te melden.

Tearjerker

Geen rampenfilmcliché wordt onbenut gelaten om tranen te trekken in deze tearjerker uit de Hollywoodfabriek. En na de spanning en de tranen zorgt een relatief happy end ervoor dat WTC bijna een feelgood-movie wordt. Kennelijk is 11 september zo'n trauma dat zelfs Stone zijn kritische blik voor onvervalst patriottisme heeft ingeruild. Zelfs Bush mag ferme taal uitspreken in een tv-fragment, terwijl we sinds Fahrenheit 9/11 weten dat de president op die fatale dag toch weinig alert reageerde.

Gezien de positieve ontvangst in de VS is dit kennelijk de film die Amerika nu nodig heeft, maar voor de nuchtere Europeaan blijft United 93 voorlopig de ultieme 9/11-film. En dat de film in Nederland pas 10 dagen na 11 september uitgaat is ook al geen slimme zet: na alle programma's over 5 jaar geleden zal menigeen 11 septembermoe zijn.

Het Parool:
"Dramatisch stelt het op feiten gebaseerde World Trade Center teleur, doordat de vertelling in een gewoon Hollywood-jasje is gegoten" -

De Volkskrant:
"Deze film geeft wereldnieuws zijn menselijke proporties terug" -

In 50 zalen