Verpletterende reconstructie van Vlucht 93, die op 11 september neerstortte toen passagiers de kapers trachtten te overmeesteren.

Toen begin dit jaar de eerste trailers van United 93 in de Amerikaanse bioscopen verschenen werd er nog hardop geprotesteerd in de bioscopen. 'Too soon!', te vroeg, riepen bioscoopbezoekers die voor een andere film kwamen en ineens een voorfilmpje van United 93 voor hun kiezen kregen. Dat kan koud op je dak vallen, hoewel Greengrass' drama verre van sensationeel is.

Ongeloof

De film is een knappe reconstructie van de gebeurtenissen op 11 september aan boord van vlucht United 93. De film opent gedurfd, met luchtopnames van een nog intact Manhattan, en op de geluidsband de klanken van biddende moslims- de kapers die later vlucht 93 in hun macht zullen krijgen. De aanpak van Greengrass (Bloody Sunday, The Bourne Supremacy) is daarna bijna documentair: veel los camerawerk en terloopse scènes.

Wanneer je de dreiging van het onvermijdelijke wegdenkt oogt het eerste half uur bijna saai, met willekeurige passagiers in een vliegtuig dat vertraging heeft. Maar dat is juist het slimme van Greengrass: bijna iedereen heeft wel eens in een vertraagd vliegtuig gezeten, dus zo identificeer je je met de passagiers.

Deze beelden worden afgewisseld met beelden van luchthaven controlecentra, waar op dat moment nog niets aan de hand is. Maar nog voor UA93 opstijgt is het eerste vliegtuig al gekaapt. Dat is in de controlecentra nog geen reden voor grote paniek, eerder voor ongeloof, aangezien er al jaren geen vliegtuig meer is gekaapt in het luchtruim van de VS.

Pas als blijkt dat de kapers het over meerdere vliegtuigen hebben gaan er alarmbellen af, maar dan zit UA93 al in de lucht, met vier zwetende kapers die hun missie al bijna zagen mislukken. Op de grond begint zich inmiddels de volle omvang van de rampdag af te tekenen en is coördinatie tussen de luchthavenleidingen en militairen ver te zoeken. Paniek is er inmiddels wel, maar het ongeloof over wat zich afspeelt is nog vele malen groter.

Realisme

United 93 is een verpletterende film, juist omdat de gebeurtenissen van 11 september niet worden uitgebuit voor dramatisch effect. Het beroemde 'Let's roll', de aansporing waarmee een van de passagiers de tegenaanval inzette, wordt eerder gemompeld dan vol patriottisme uitgeschreeuwd, zoals in een derderangs actiefilm zou gebeuren.

Zelfs de kapers worden in hun waarde gelaten: het zijn geen koelbloedige moordmachines, maar nerveuze jongens. Ook de actiescènes zijn rommelig en daardoor realistisch. Het enige minder geslaagde moment is het shot waarin de kaper in de cockpit een foto van het Capitool op de stuurknuppel klemt- alsof hij anders zijn doel (dat overigens nooit bewezen is) niet zou kunnen vinden.

Maar verder valt er weinig aan te merken op deze sterke film, die naarmate hij vordert alleen maar aan kracht wint. Mede doordat Greengrass in de laatste drie kwartier het koortsachtige overleg op de grond buiten beeld laat en de gedoemde vlucht 93 niet meer verlaat. Als kijker waan je je dan aan boord van het ramptoestel en ben je bijna geneigd om op te staan en in te grijpen voor het te laat is. Het resultaat is zonder meer indrukwekkend.

Het Parool: "United 93 is een verpletterende film. Regel na afloop een rustige plek om bij te komen."
De Volkskrant: "Greengrass weet tegen het einde de chaotische, wereldwijde strijd tussen de moslimfundamentalisten en het Westen in één beeld te vangen."