Bankoverval draait uit op gijzeling, maar er is meer aan de hand. Luchtig tussendoortje van Spike Lee, met Denzel Washington.

Spike Lee heeft altijd de neiging gehad zoveel mogelijk actuele thema's in één film te proppen. Soms pakt dat goed uit (Do the Right Thing, The 25th Hour), soms minder, zoals in zijn rampzalige laatste film She Hate Me. In Inside Man laat Lee zich van een luchtiger zijde zien: de film is een opvallend onopvallende heist-movie rond een bankoverval in hartje Manhattan. Lee weet weliswaar nog volop raciale thema's aan te stippen door verschillende Newyorkse bevolkingsgroepen in een snelkookpan-situatie te proppen, maar de vooroordelen zijn dit keer slechts bijzaak.

Staalharde glimlach

Dalton Russell (Clive Owen) is de zoveelste crimineel die meent de perfecte misdaad te hebben bedacht én gepleegd, vertelt hij in de proloog. Hij zit echter vast, zien we, dus waarom zouden we hem op zijn woord geloven? Verkleed als schilders overvalt Dalton met zijn trawanten een bank in hartje Manhattan, op een steenworp afstand van Wall Street en (dus) van Ground Zero. Maar een agent krijgt in de gaten wat er gaande is, slaat alarm, en binnen de kortste keren is de straat afgezet en wordt Keith Frazier (Denzel Washington) als onderhandelaar ingezet. Het kat-en-muis-spel kan beginnen.

Dit soort situaties kent de doorsnee filmkijker op zijn duimpje: de afloop doet zelfs sterk denken aan wat onlangs in Chaos te zien was. Dus er móet meer aan de hand zijn, zeker als Spike Lee zich op zo'n project stort, denk je als doorsnee kijker. Aanvankelijk lijkt Lee er (weer) een racisme-sausje overheen te gooien: vooroordelen vliegen over en weer onder de gijzelaars en een gegijzelde sikh die wordt vrijgelaten wordt door de blanke politie-agenten als een Arabische terrorist behandeld.

Maar met de introductie van Jodie Foster slaat de film pas echt een andere weg in. Foster speelt een lelieblanke carrière-bitch die ook nog naar de naam Madeliene White luistert, en die met een staalharde glimlach smerige zaakjes voor witte boordencriminelen opknapt. In dit geval voor de eigenaar van de bak (Christopher Plummer), die een spreekwoordelijk lijk in de kast heeft.

Smakelijk tussendoortje

Inside Man is daardoor meer dan een standaard B-film of doorsnee heist-movie, maar desondanks nog steeds een tussendoortje voor Spike Lee, die voor deze film ook niet zelf het script schreef. De regisseur weet wel weer het beste uit zijn acteurs boven te halen. Denzel Washington is altijd plezierig om te zien, Clive Owen is lekker onberekenbaar en Jodie Foster heerlijk vilein. En beter een smakelijk tussendoortje van Spike Lee dan een onverteerbare zeepkistfilm als She Hate Me.

De Volkskrant: "Inside Man is méér dan een schrandere, stijlvolle thriller."