Acteurs moeten zich op dagelijkse basis figuurlijk maar vaak ook letterlijk blootgeven in scènes. Dat is niet makkelijk en kan tot ingewikkelde momenten leiden. Cynthia Abma, Markoesa Hamer, Marjan Lammers en Anna van Schijndel verenigden zich tot Intimacy Coordination NL, een Nederlandse club van intimiteitscoördinatoren. Samen hopen ze ervoor te zorgen dat er bij het filmen van een intieme scène altijd een veilige sfeer tussen acteurs, regisseurs en crew heerst op de set.

Even voorstellen: wie is wie?

  • Cynthia Abma (rechts op de foto) is actrice en bekend van onder meer haar rollen als Bianca Bouwhuis in GTST, Anna Bullema in Hollands Hoop en Lizelot in Bon Bini Judeska. Momenteel speelt ze Femke Goedhart in SpangaS de Campus.
  • Markoesa Hamer (tweede van links) is actrice en speelde onder meer de rol van Isa van Buren in Dokter Deen. Ook was ze te zien in Aanmodderfakker en de Duitse Netflix Original How to Sell Drugs Online (Fast).
  • Marjan Lammers (links) werkt als first assistent director, ofwel opnameleider, op Nederlandse tv- en filmsets en werkte bij onder meer Oorlogsgeheimen, Jackie en Oopjen, de serie Zina en Toen Ik Je Zag (verschijnt in 2022).
  • Anna van Schijndel (tweede van rechts) is ook first assistent director en werkte bij onder meer ANNE+, Dertigers, Nieuw Zeer en Follow De SOA.

Abma, Hamer, Lammers en Van Schijndel volgden op het gebied van intimiteitscoördinatie vele trainingen en workshops, onder meer bij de Britse Ita O'Brien. Zij heeft acteurs bijgestaan bij series als Sex Education en Normal People.

Hamer vertelt aan NU.nl dat ze meteen gegrepen werd door het vak van intimiteitscoördinator. "Als acteur kom je best vaak tegen dat mensen stoppen met communiceren zodra het om een intieme scène gaat. Ze worden verlegen of terughoudend en doen bepaalde aannames, waardoor je in ongemakkelijke en soms nare situaties terecht kunt komen", legt ze uit.

Alle vier hadden ze verwacht dat er in de filmwereld dingen zouden veranderen door de hashtag #metoo, die slachtoffers van seksuele intimidatie en misbruik wereldwijd ertoe aanspoorde zich melden. Maar er gebeurde weinig. Toen ze het erover hadden met mensen uit de filmwereld, bleek iedereen wel een verhaal te hebben over een minder prettige ervaring op de set.

En dat probeert een intimiteitscoördinator juist te voorkomen. "Als acteur bespreek je met een regisseur alle aspecten van je personage, maar daarbij worden de intieme scènes nogal eens overgeslagen", legt Abma uit. Lammers vult aan: "In een stuntscène is elke schop en elke klap bedacht, daar wordt een hele choreografie van gemaakt. Met een intieme scène zou dat niet anders moeten zijn."

'Tijdens repetities maken we choreografie van intieme scènes'

Die onduidelijkheid - wat wil een regisseur en wat wil een acteur? - wordt met een intimiteitscoördinator dan ook weggehaald. "Het eerste wat je doet als je wordt betrokken bij een productie, is iedereen - regie, acteurs en crew - bellen om de intieme scènes door te nemen", zegt Van Schijndel.

"Tijdens de repetities maken we samen een choreografie van de intieme scènes, waarbij we afspreken hoe alles in beeld wordt gebracht. Op die manier kunnen we in alle veiligheid en vertrouwen op de set staan."

Omdat het beroep van intimiteitscoördinator in Nederland nog niet bestond, nemen de vier voor een groot deel Engeland en Amerika als voorbeeld. Daar lopen ze net een paar jaar voor op Europa. Lammers: "We volgen diverse trainingen die aansluiten bij dit nieuwe vak, waaronder bijvoorbeeld een cursus diversiteit en inclusiviteit, groepsdynamiek en machtsverhoudingen. Maar ook MHFA (Mental Health First Aid)."

'Leerzaam om met elkaar te sparren'

Abma: "Er wordt de nodige kennis van je gevraagd op divers gebied. Dan gaat het niet alleen om dramatisch inzicht, maar ook settechnisch gezien. Wij houden ook meetings met intimiteitscoördinatoren uit België, Duitsland, Frankrijk en Spanje. Net als Nederland zitten ook zij in een leerproces, dus het is heel leerzaam om met elkaar te sparren."

"Op dit moment zijn we bezig met het opstellen van Nederlandse richtlijnen naar Engelse en Amerikaanse maatstaven", aldus Van Schijndel. Overigens werken alle vier de vrouwen als intimiteitscoördinator naast hun overige werkzaamheden.

De vier hopen dat in de toekomst bij alle intieme scènes met een intimiteitscoördinator wordt gewerkt. Hamer: "Ik hoop vooral dat we hele leuke, mooie, geile, grappige, gevaarlijke en intieme scènes kunnen blijven draaien en mogen laten zien aan mensen. Kom maar door met die seks, maar dan wel in alle veiligheid op de werkvloer."