Het woord diversiteit valt al jaren in de Nederlandse film- en televisiewereld, maar klonk nog luider na de Black Lives Matter-protesten die volgden op de dood van George Floyd. Wat is er nu, bijna anderhalf jaar na die protesten, veranderd? Veel te weinig, zeggen Nederlandse filmmakers in gesprek met NU.nl.

"Je zou zeggen dat er concreet iets is veranderd", zegt Reguillo Wijngaarde, die vorig weekend voor de zevende keer het Da Bounce Urban Film Festival (DBUFF) organiseerde, tegen NU.nl. "Er is nu een publieke discussie gaande. Er is erkend dat er een probleem is. Media berichten erover, mensen praten erover en in elke commercial zie je nu een zwart persoon voorbijkomen, maar daar blijft het bij."

Volgens Wijngaarde is dit al een punt van discussie zolang de filmindustrie bestaat. "Het besef dat er verandering moet optreden is er dus al meer dan zestig jaar. En elke keer wanneer de discussie oplaait, zie je hetzelfde patroon: er vinden gesprekken plaats, er worden een paar niet-witte acteurs benoemd en dan valt alles weer dood."

Acteur Davy Eduard King, onder meer bekend van de Buik Billen Bonus-spotjes van Albert Heijn van een paar jaar geleden, ziet net als Wijngaarde vooral veel gekleurde mensen voorbijkomen in reclames. "Zo veel dat het eigenlijk niet meer klopt. Wat ik me afvraag, en dit is een onderwerp waar ik met veel zwarte acteurs over praat, is of dit nu gebeurt omdat het verwacht wordt of omdat er een oprechte omslag gaande is."

Wat films en series betreft moet er volgens de acteur nog veel veranderen. "Maar nog steeds, en het is bijna 2022 hè, vinden mensen het niet oké als je vragen stelt over dit onderwerp. Dan krijg je te horen dat Werner Kolf en Imanuelle Grives acteren en dat er series zijn als Mocro Maffia. Ik denk dan: je noemt nu twee acteurs en een serie en dat is het? Hoor je zelf niet wat je zegt?"

Acteur Davy Eduard King ziet tegenwoordig vooral veel gekleurde mensen voorbijkomen in reclames.

Acteur Davy Eduard King ziet tegenwoordig vooral veel gekleurde mensen voorbijkomen in reclames.
Acteur Davy Eduard King ziet tegenwoordig vooral veel gekleurde mensen voorbijkomen in reclames.
Foto: BrunoPress

'Het bleek om een stageplek te gaan'

Wijngaarde zet zich vanuit cultureel platform Da Bounce in voor representatie en kreeg vanuit de publieke omroep eens de vraag om in zijn netwerk rond te vragen voor een bepaalde functie. "Toen bleek het om een stageplek te gaan, wat heb je daar nou aan? In eerste instantie wil men het doen voorkomen alsof er van alles is veranderd. Maar op de plekken waar de echte beslissingen worden genomen, dus op de plekken waar er beleid gemaakt wordt, blijft het achterwege."

Shariff Korver, regisseur van de Nederlandse Oscar-inzending Do Not Hesitate, constateert dat we in "een soort transitieperiode" zitten. "En ja, dat kan soms geforceerd aanvoelen, maar misschien is dat even nodig. Vroeger kon het zomaar zijn dat een serie werd geschreven door vijf witte mannen, en nu wordt de vraag gesteld: moet ons groepje niet diverser? Hopelijk is het over een paar jaar niet meer nodig om die vragen te stellen en gaan dit soort dingen automatisch."

Shariff Korver, regisseur van de Nederlandse Oscar-inzending Do Not Hesitate, constateert dat we in 'een soort transitieperiode' zitten.

Shariff Korver, regisseur van de Nederlandse Oscar-inzending Do Not Hesitate, constateert dat we in 'een soort transitieperiode' zitten.
Shariff Korver, regisseur van de Nederlandse Oscar-inzending Do Not Hesitate, constateert dat we in 'een soort transitieperiode' zitten.
Foto: BrunoPress

'Ik heb niks meer te verliezen'

"Het begint al bij het schrijven van een verhaal", vindt King. "Schrijf een rol waar iedereen in past. Als een rol voor een witte man wordt geschreven, gaan ze mij niet vragen."

En als dat wel gebeurt, wordt daar volgens Wijngaarde vaak gekunsteld mee omgegaan. "Ik hoorde laatst over een script met een rol voor een witte actrice. Toen er uiteindelijk een donkere actrice werd gecast, werd meteen geroepen dat de naam dan anders moest en dat het verhaal misschien moest worden aangepast. Terwijl de benadering gewoon hetzelfde zou moeten zijn. Distributeurs, producenten, marketingafdelingen en castingbureaus denken vaak dat een film met een zwarte hoofdrol of een overwegend zwarte cast bedoeld is voor een zwart publiek. Dat is een bekrompen en kortzichtige gedachte."

King wordt er soms moe van om altijd maar in discussie te gaan. "Ik wil gewoon uitoefenen waar ik zielsveel van hou. Ik ben hier geboren en getogen en ik wil niet weg. Ik heb me lang niet uitgesproken over dit onderwerp, omdat ik vooral in het begin van mijn carrière bang was dat alle deuren dan dicht zouden gaan. Maar nu maakt het me niet meer uit, ik heb niks meer te verliezen. Als meerdere mensen opstaan, wordt er misschien geluisterd. En ik doe het niet voor mezelf, ik doe het voor de volgende generatie. Hopelijk verandert er voor hen wat."