Hoewel het een waargebeurd verhaal is, kwamen sommige elementen uit Benedetta, over de geheime liefde tussen twee nonnen, voor Paul Verhoeven té dicht bij de realiteit. Met het wereldnieuws over Harvey Weinsteins wandaden in het achterhoofd besloot de regisseur de liefdesthriller aan te passen, vertelt hij in gesprek met NU.nl.

De titelpersoon in Benedetta, vanaf donderdag in de bioscoop te zien, is een non die in de zeventiende eeuw wordt vereerd om haar wonderen. Intussen verbergt ze haar erotische relatie met de jongere Bartolomea. Verhoeven baseerde zijn film op het onderzoeksverhaal Immodest Acts: The Life of a Lesbian Nun in Renaissance Italy, dat oorspronkelijk in 1986 werd uitgebracht.

"Het jonge meisje heeft in een tweede onderzoek verklaard dat ze werd gedwongen tot lesbisch gedrag", vertelt Verhoeven. "Ik geloof dat eigenlijk niet. Waarschijnlijk heeft ze het gezegd om een straf te ontlopen. Alle schuld kwam zo bij Benedetta te liggen, die vervolgens in de gevangenis van het klooster terecht is gekomen."

De regisseur legt uit dat die dwang een typisch #metoo-verhaal zou hebben opgeleverd. "De oudere vrouw misbruikt de jongere vrouw. Dat lag zo voor de hand; het werd al overal naar voren gebracht. #metoo klopt volledig, maar dramatisch gezien is het voor een film saai. Ik wilde daar niet aankomen. Daarom heb ik het omgedraaid en het initiatief bij Bartolomea gelegd."

"De keuze voor Daphné Patakia is daarbij zo belangrijk geweest", zegt Verhoeven over de actrice die Bartolomea speelt. "Zij voert haar rol heel speels en lichtvoetig uit. Toen zij voor de auditie kwam, wist ik meteen dat dit de richting was die we op moesten gaan."

Voor het eerst een vrouw achter de camera

Voor Benedetta werkte Verhoeven samen met Jeanne Lapoirie, waardoor hij voor het eerst in zijn carrière een vrouw achter de camera had staan. "Dat was eigenlijk helemaal geen bewuste keuze", vertelt de regisseur. "De producent vroeg me om te kiezen uit een aantal mensen, en ik vond haar werk het leukst en interessantst. Maar achteraf gezien is het een extra goede keuze geweest."

"Pas bij de opnames merk je dat er een vrouw achter de camera staat", vervolgt Verhoeven. "Voor de twee actrices was het prettiger. De production designer en de regieassistent waren overigens ook vrouwen, we baseerden ons op muziek van een vrouw, en het boek is door een vrouw geschreven. Toen we eraan begonnen, stonden we daar helemaal niet bij stil. Maar de film heeft eigenlijk hele vrouwelijke contouren."

Wat dat betreft verbaast Verhoeven zich over de kritiek op zijn male gaze (mannelijke blik). "Toen we de film aan het draaien waren, bestond die term nog nauwelijks. Maar wat bedoelen ze er in dit geval nou eigenlijk mee? Je ziet alles door de ogen van vrouwen. Je zou kunnen zeggen dat ik, per toeval, mijn eigen male gaze heb verschoven naar de cast en crew."

De 83-jarige Verhoeven blijft graag vrouwen in belangrijke rollen neerzetten. Zo werkt hij momenteel met Robocop-scenarist Ed Neumeier aan Young Sinner, zijn eerste Amerikaanse film sinds Hollow Man (2000). "Het gaat over een vrouw in een nabije toekomst. Geen sciencefiction, meer een extrapolatie van het heden. Komisch, sexy, gewelddadig. Het lijkt me een leuke comeback, om na drie Europese films weer een Amerikaanse te maken. Als mijn gezondheid een beetje hetzelfde blijft als nu, dan denk ik dat het wel lukt."