Het team achter de film De Oost, die vanaf 13 mei te zien is op Amazon, hoeft van de rechter geen disclaimer te plaatsen vóór het begin van de film. Dat was wel de eis van de Federatie Indische Nederlanders (FIN), die stellen dat de film claims maakt die niet worden ondersteund door historische feiten.

De FIN had productiebedrijf New Ams voor de rechter gedaagd, terwijl de film is geproduceerd door de speciaal opgerichte vennootschap The East Indies. Uit praktische overwegingen is de zaak dinsdag toch doorgegaan en heeft de rechter een vonnis uitgesproken.

Die stelt dat een verplichte toevoeging van een disclaimer voorafgaand aan de film een vorm van preventieve censuur zou zijn. Dat zou alleen rechtmatig zijn als de film zelf tot onherstelbare schade zou leiden.

Ook wordt de disclaimer gezien als een beperking van vrijheid van meningsuiting. Daarom is besloten dat enkel een disclaimer na afloop van de film rechtmatig is. De FIN moet als in het ongelijk gestelde partij de proceskosten van ruim 1.600 euro betalen.

"Helaas bevat het vonnis niet de door ons gewenste uitspraak, maar dat laat onverlet dat FIN dit soort eenzijdige perspectieven op deze periode zal blijven bestrijden", luidt de reactie van FIN-voorzitter Hans Moll.

Filmproducent Sander Verdonk laat in reactie aan NU.nl weten "erg blij" te zijn met de uitspraak. "Het zou het begin van het einde worden, als je bij elke artistieke uiting een disclaimer zou moeten plakken, omdat je blijkbaar het risico loopt een claim te krijgen", zegt hij.

"Daarbij hebben ze de film nog niet eens gezien. Toch zijn we wel in diskrediet gebracht. Je merkt dat het invloed heeft op recensies en andere berichtgeving en dat mensen denken: wat in De Oost te zien is, zal wel niet kloppen. Terwijl zeker 80 procent waargebeurd is."

FIN meent dat film 'waarheid geweld aandoet'

De Oost is vanaf 13 mei te zien op Amazon Prime Video. De film van Jim Taihuttu gaat over de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog die van 17 augustus 1945 tot eind 1949 duurde. Het verhaal van De Oost bevat fictie, maar in de film zitten ook veel elementen die op waarheid berusten.

De FIN is van mening dat De Oost de waarheid geweld aandoet. Ze zegt onder meer dat claims in de film niet worden ondersteund door historische feiten, waardoor de indruk kan ontstaan dat de film de werkelijkheid weergeeft.

Uit de film zou volgens de FIN blijken dat Nederlandse militairen naar Nederlands-Indië zijn gestuurd "om de Indonesische vrijheidsstrijd neer te slaan", terwijl zij in werkelijkheid vooral zijn gestuurd om een eind te maken aan de bersiap (de uiterst gewelddadige periode in de Nederlandse en Indonesische geschiedenis die van oktober 1945 tot begin 1946 duurde).