Sean Connery is in de nacht van vrijdag op zaterdag in zijn slaap overleden. De acteur is met name bekend van zijn rol als James Bond, maar speelde daarnaast talloze andere iconische rollen. Toch heeft hij zijn Bond-imago nooit van zich af kunnen schudden.

Sean Connery wordt op 25 augustus 1930 geboren als Thomas Sean Connery, in de Schotse hoofdstad Edinburgh. Zijn moeder werkt als schoonmaakster en zijn vader is werkzaam als fabrieksmedewerker. Connery heeft nog een jongere broer, Neil.

Connery gaat al op zijn dertiende van school en heeft allerlei verschillende baantjes, van melkboer tot doodskistmaker. Op zijn zestiende gaat hij bij de marine, maar twee jaar later wordt hij wegens een zweer aan zijn twaalfvingerige darm afgekeurd.

De Schot staat bekend om zijn mooie uiterlijk - hij doet ook aan bodybuilden - en in 1950 besluit hij zich dan ook in te schrijven voor de Mister Universe-verkiezing in Londen. Hij behaalt uiteindelijk de derde plaats, maar zijn gezicht wordt wel bekender onder het grote publiek.

Connery werkt daarnaast als manusje-van-alles bij het King's Theatre in Edinburgh. Hij krijgt interesse in de acteerwereld en besluit auditie te doen voor het stuk South Pacific. Het levert hem een bijrolletje in het ensemble op. Maar de aspirant-acteur wil meer en werkt zich uiteindelijk op tot understudy voor een van de hoofdrollen en later zelfs de echte hoofdrol.

Vrienden in Hollywood

Connery voelt zich thuis op het toneel en wil er meer mee doen. Hij dompelt zich onder in de werken van onder anderen James Joyce en William Shakespeare en doet auditie waar hij kan. Ondertussen bezoekt hij ook diverse feestjes en vergaart hij een stel beroemde vrienden, onder wie Michael Caine. Zodoende belandt de acteur in Hollywood en speelt hij ook mee in grote filmproducties als Another Time, Another Place (1958) en The Longest Day (1962).

Maar de echte doorbraak volgt later. Er wordt besloten om een verfilming te maken van Ian Flemings boek James Bond en het productieteam heeft Connery op het oog voor de hoofdrol. Fleming springt echter niet op van zijn stoel als hij hoort dat ze hem overwegen. "Hij ziet er niet uit zoals ik me Bond voorstel", zou de schrijver hebben gezegd. Connery was te breed voor zijn gevoel, Fleming wil een gentlemantype als Bond.

Zijn vriendin overtuigt Fleming er echter van dat Connery de juiste dosis seksuele charisma heeft om de rol van de spion te vertolken. Na de première van Dr. No, de eerste Bond-film, ziet ook Fleming in dat Connery de 'juiste Bond' is. Hij besluit de Schotse afkomst van de acteur in zijn volgende Bond-boek te verwerken, als eerbetoon aan de hoofdrolspeler in 'zijn' films.

Sean Connery (90) overleden: drie iconische filmscènes
108
Sean Connery (90) overleden: drie iconische filmscènes

Een sekssymbool is geboren

Ook Connery heeft geen spijt van zijn keuze om Bond te belichamen, want het levert hem uiteindelijk enorm succesvolle films op. Daarnaast vergaart de acteur de status van sekssymbool. Per week ontvangt hij duizenden brieven van fans. Overal waar hij komt, storten de vrouwen zich aan zijn voeten en wordt hij achtervolgd door paparazzi.

Die media-aandacht leidt ertoe dat Connery besluit om met zijn rol als Bond te stoppen. De rol wordt overgenomen door George Lazenby, maar de film On Her Majesty's Secret Service scoort beduidend minder goed en Connery wordt benaderd om weer mee te doen. Voor 1,2 miljoen pond - destijds een gigantisch bedrag voor een filmacteur - besluit hij toch weer in de huid van Bond te kruipen. Maar na één film houdt het hij toch weer voor gezien: Diamonds Are Forever blijkt niet zo'n succes als gehoopt en bovendien zijn de kritieken op Connery's acteerprestaties niet mals.

Connery vindt het moeilijk om zijn Bond-imago van zich af te schudden, hoewel hij in de periode daarna in talloze andere films te zien is, zoals Highlander (1986), The Name of the Rose (1986), The Untouchables (1987), Indiana Jones and the Last Crusade (1989), The Hunt for Red October (1990) en The Rock (1996).

'Hij creëerde goede onderhandelingspositie voor zichzelf'

Volgens filmjournalist René Mioch en regisseur Ate de Jong heeft Connery heel wat teweeggebracht wat betreft het onderhandelen van acteurs in de filmindustrie.

"Door een creatieve boekhouding bleef er vaak bijna geen winstdeel over. Daar is hij ontzettend tegenin gegaan door die boekhouding helemaal te laten controleren. Hij eiste dat hij ook een deel van de winst kreeg van de films. Doordat ze niet zonder hem konden had hij een positie dat hij dit kon doen", aldus de Jong.

Toch nog een keer Bond

Het bloed kruipt waar het niet gaan kan: in 1983 speelt hij toch nog één keer Bond, in de onofficiële Bond-film Never Say Never Again, van een concurrerende filmmaatschappij. Connery blijft bekendstaan als sekssymbool: in 1989 wordt hij door het tijdschrift People uitgeroepen tot Sexiest Man Alive. "Er zijn niet echt veel sexy dode mannen, hè", luidt het commentaar van de Schot.

De acteur is van 1962 tot 1973 getrouwd met actrice Diane Cilento. Samen krijgen ze een zoon: Jason Connery. Hun huwelijk krijgt in 2006 nog een negatief staartje als Cilento in haar biografie beweert dat Connery haar fysiek en mentaal heeft misbruikt tijdens hun huwelijk. De acteur ontkent dit. Na zijn huwelijk met Cilento heeft hij relaties met verschillende actrices, maar in 1975 ontmoet hij de Marokkaans-Franse kunstenares Micheline Roquebrune. De twee blijven tot Connery's overlijden getrouwd.

In 2000 wordt Connery door de Britse koningin Elizabeth geridderd vanwege zijn verdiensten voor de Britse filmindustrie. Een beladen moment voor de nationalistische acteur, die zich vanaf dat moment 'Sir' mag noemen. De Schot heeft zich altijd uitgesproken voor een onafhankelijk Schotland en is ook lid van de Scottish National Party.

Zes jaar later, in 2006, kondigt Connery aan te stoppen met acteren. Kort daarop ontvangt hij de American Film Institute Award voor zijn gehele oeuvre - in zijn lange acteercarrière wint hij ook een Oscar, twee BAFTA Awards en drie Golden Globes. De acteur stort zich op het schrijven en brengt Being a Scot uit, waarin hij vertelt over het Schotse leven en de bijbehorende cultuur.

In 2011 - de acteur is dan 81 - laat Connery weten volledig uit de publiciteit te stappen. Hij leeft een teruggetrokken bestaan op de Bahama's, waar hij in de nacht van 30 op 31 oktober 2020 overlijdt. Hij was al enige tijd ziek.