De Pixar-film Soul, het vervolg op Top Gun en een nieuwe Ghostbusters stonden op de planning; de filmzomer van 2020 zou er zonder coronacrisis dus heel anders hebben uitgezien. Met de Europese release van Tenet lijkt er volgende maand toch een blockbuster uit te komen. Hoe zal de rest van dit filmjaar eruitzien? En wat doet de coronacrisis met onze filmbeleving?

Gesloten bioscopen in de Verenigde Staten en maatregelen zoals de anderhalvemeterregel in Nederland hebben filmmaatschappijen onzeker gemaakt over hun paradepaardjes. Een release voor Mulan zit er voorlopig niet meer in. Wonder Woman 1984 en Black Widow, die in de zomer een hit hadden moeten worden, staan nu gepland voor het najaar.

Twijfels blijven bestaan, ook in eigen land. De Slag om de Schelde, een van de duurste Nederlandse films ooit, zou oorspronkelijk in november verschijnen. Producent Alain de Levita laat echter aan NU.nl weten dat dit met een anderhalvemeterregel in bioscopen waarschijnlijk niet haalbaar is.

"We denken er nu over om hem in het voorjaar uit te brengen", vertelt De Levita over de oorlogsfilm. "Ook omdat de James Bond-film, die naar november verplaatst is, dezelfde doelgroep heeft. Deels kijk je dus naar wat andere films doen. Maar we gaan intussen ook uit van onze eigen kracht en hopen heel erg dat dingen volgend jaar weer normaal worden."

Bezoekers hebben een andere beleving

Bezoekers zullen intussen merken dat een bioscoopbezoek anders is geworden. "De meest ideale bioscoopbeleving is dat je een film met een massa meemaakt", legt filmwetenschapper Dan Hassler-Forest uit. "Als iets grappig of eng is, wordt dat versterkt doordat je er als collectief op reageert. Dat is nu tenietgedaan. En dan zie je ook dat een comedy minder grappig lijkt, een horrorfilm minder eng en een thriller minder spannend."

Schaars is het aanbod in Nederland echter niet. Naast een aantal bekende klassiekers en kaskrakers van begin 2020 verschijnen er acht tot tien nieuwe films per week. Dutch FilmWorks (Follow Me, I Still Believe) en Independent Films (Pinocchio, Ava) hoeven zich als onafhankelijke distributeurs bijvoorbeeld niet te schikken naar de agenda van Hollywood.

Ruim aanbod van kleinere films

Willem Pruijssers, CEO van Dutch FilmWorks, vertelt dat een aantal titels zijn vervroegd of speciaal voor deze periode zijn aangekocht. "We hoopten wat meer van de spaarzame stoelen te kunnen vullen en hebben meer marketingbudget vrijgemaakt om de films goed aan te jagen. Denk aan Big Trip. Die hebben we nu als een grote animatiefilm in de markt kunnen zetten, wat niet had gekund wanneer er een grote studioproductie met een enorme marketingcampagne was blijven staan."

Toch heeft ook Dutch FilmWorks last van vertragingen en verschuivingen. Omdat de markt onzeker blijft, wil Pruijssers zuinig blijven omgaan met releases voor de komende paar jaar. "Het einde is nog lang niet in zicht", vult Hassler-Forest aan. "Voor Hollywood is 2020 een zwarte bladzijde in de geschiedenis, een verloren jaar."

Hoe de komende tijd eruit zal zien, blijft koffiedik kijken. "Misschien gaan films meer de lijn van The Godfather volgen", zegt Hassler-Forest. "Die deed er twee, drie jaar over om de recette (opbrengst bij bioscopen, red.) binnen te halen door van plek naar plek te gaan. Het kan ook zo zijn dat Amazon en Netflix voor miljoenen filmrechten gaan kopen om nieuwe abonnees binnen te halen."

"Voor de filmmaker is het dan hooguit een afschrijving", legt de wetenschapper uit. "Het gebeurt nu wel met films in de minder grote genres. Naarmate het langer duurt, moeten studio's meer gaan nadenken over hoe ze de gigantische kosten gaan terugverdienen."