De Finse regisseur Dome Karukoski maakte een film over de jonge jaren van John Ronald Reuel Tolkien, de auteur van boeken als The Hobbit en The Lord of the Rings. Terwijl hij in het hoofd van de schrijver probeerde te kruipen, kwam hij opvallend veel overeenkomsten met zijn eigen leven tegen.

Voor wie is deze film bedoeld?

Karukoski: "Ik denk dat de film twee soorten publiek heeft: fans van de boeken van Tolkien en mensen die van emotionele films houden. Deze film gaat over vriendschap, liefde, verlies en hoe je fantasie tot bloei komt. Dat was wat ik ervan wilde maken: een film die ook zonder de naam Tolkien zou kunnen bestaan, en die het publiek zou kunnen laten lachen en huilen."

Waarom moest het verhaal van de jonge Tolkien worden verteld?

"Ik was twaalf toen ik The Lord of the Rings las. Ik ging toen door een moeilijke periode. Ik groeide op zonder vader, ik werd gepest, ik was een outsider en we waren thuis arm. Toen ik meer over Tolkien begon te lezen, kwam ik tot de ontdekking dat onze verhalen veel gelijkenissen vertonen. Ook hij groeide op zonder vader en voelde zich een buitenbeentje. Uiteindelijk werd Tolkien wees, maar hij bleef zoeken naar lichtpuntjes in zijn leven. Ik wist van tevoren niet hoe filmisch en dramatisch zijn leven was, maar dat is denk ik het antwoord op de vraag. Laten zien hoe hij werd wie hij was, door zijn jonge jaren."

Hielpen de overeenkomsten in jullie levens je om de gedachtewereld van Tolkien te begrijpen?

"Een beetje. Je kunt natuurlijk nooit echt weten wat iemand dacht en voelde, maar ik heb wel geprobeerd om daarachter te komen. Ik heb interviews met Tolkien teruggelezen en gekeken, maar die stammen uit de jaren zestig van de vorige eeuw, toen hij al een oude en wijze man was. Dan probeer je om daarin de jonge Tolkien te vinden. Ook zijn er oude brieven, maar toen hij twaalf was schreef hij nog geen brieven, dus keek ik ook naar zijn illustraties: welke kleuren gebruikte hij, wat waren de tonen? En waar schreef hij juist niet over in zijn brieven? Zo kwam zijn moeder (die overleed toen Tolkien twaalf was, red.) bijna niet voor in zijn brieven, wat betekent dat daar een bepaalde pijn zat. Ik probeerde de niet-vertelde verhalen over Tolkien te vinden."

Wat was de grootste uitdaging bij het maken van deze film?

"Voor mij was dat: hoe stop je alles wat je wil vertellen in de film zonder dat het een vier uur durende documentaire wordt. En wat zijn de thema's? Dat moet je eerst bepalen, en daaromheen kun je wat dingen vertellen die de hoofdthema's ondersteunen."

In het leven van Tolkien speelde zijn vriendschap met Geoffrey Smith, Robert Gilson en Christopher Wiseman, met wie hij aan de King Edward's School in Birmingham studeerde, een grote rol. Met hen richtte Tolkien een geheim genootschap op, dat T.C.B.S. (Tea Club and Barrovian Society) werd genoemd.

"Ik voelde hoe belangrijk de vriendschap tussen die vier jongens was, en hoe ze samen het leven ontdekten", aldus Karukoski. "Dat was voor Tolkien een bepalende periode in zijn leven."

Nicholas Hoult speelt Tolkien in de film. Wat had hij dat nodig was voor deze rol?

"Da's een interessant verhaal. Ik was nog bezig met het script toen ik Nicholas voor het eerst ontmoette. Hij stond bovenaan mijn wensenlijstje, maar ik deed geen echte auditie met hem. We voerden een gesprek over van alles en nog wat - voetbal, vriendschap, opgroeien - maar niet over de film. Door zijn antwoorden zag ik hoe hij in elkaar zat. Hij is heel intelligent. Veel van zijn rollen komen oorspronkelijk uit comic books, maar hij is heel slim, scherp en maf. Die eigenschappen zag ik ook in Tolkien. Verder is Nicholas gewoon een jonge, veelbelovende acteur in de bloei van zijn carrière. Na die eerste ontmoeting wist ik dat hij het moest worden."

Hoe bereidde hij zich voor op zijn rol?

"Hij leerde tekenen en illustreren als Tolkien. Hij stuurde me een keer een tekening toen hij nog bezig was met opnamen voor de nieuwe X-Men-film. Ik dacht dat het een kopie was, maar hij had het zelf getekend terwijl zijn make-up werd gedaan. We hadden in die tijd bijna elke dag contact via Skype om te praten over hoe Tolkien in elkaar zat en hoe hij zou reageren op bepaalde situaties."

Voor Karukoski was Tolkien de eerste film die hij buiten Finland maakte. De productie kostte hem in totaal 2,5 jaar. "Het was een intensieve periode. Een Hollywoodfilm maken betekent lange dagen draaien, je bent altijd aan het werk. Maar ik denk dat de film daardoor net iets beter is geworden."