Het aantal niet-witte acteurs in succesvolle Nederlandse bioscoopfilms is sinds de eeuwwisseling verdubbeld. In 2017 was 20 procent van de hoofdrolspelers in deze films niet wit, blijkt maandag uit een onderzoek naar diversiteit binnen de Nederlandse filmwereld. Het onderzoek is uitgevoerd door Brandpunt+ in samenwerking met FilmVandaag.nl.

De twee partijen selecteerden de tien best bezochte films die sinds 1999 zijn uitgekomen. In totaal werden ongeveer 1.200 acteurs en bijna 160 films onderzocht.

Dat het aantal is verdubbeld, betekent echter niet dat de Nederlandse filmwereld een waarheidsgetrouwe afspiegeling van de huidige, Nederlandse maatschappij is.

Zo zijn bijna alle regisseurs (98 procent) wit en krijgen witte Nederlanders relatief vaker een hoofdrol. Ook brengen films met overwegend witte acteurs meer op.

'Verschillen waren groot'

De laatstgenoemde conclusie is echter niet helemaal sluitend, stellen de onderzoekers in het rapport.

"Films uit ons onderzoek hadden in ieder geval een hogere recette (entreegelden, red.) naarmate de cast witter was. De verschillen waren groot: 10 procent meer zwarte acteurs stond bij de onderzochte films gemiddeld gelijk aan zo'n 200.000 euro minder inkomsten op een gemiddelde recette van 2,4 miljoen euro", aldus de onderzoekers.

"Een kanttekening: deze correlatie is niet ijzersterk, dus toeval kan niet worden uitgesloten. Ook zegt het statisch verband niks over waarom de kleur van een film gelijk opgaat met verdiensten. Het is bijvoorbeeld goed denkbaar dat arthousefilms sowieso minder wit zijn en minder publiek trekken om andere redenen dan de kleur van de acteurs."

'We kunnen veel geld binnenbrengen'

Acteur en filmmaker Jandino Asporaat zegt in gesprek met de onderzoekers dat de Nederlandse filmwereld tijd nodig heeft om donkere filmmakers volledig in hun armen te sluiten, maar daarvoor is een besef nodig: "Dat we godjandorie heel veel geld kunnen binnenbrengen."

Maar Asporaat, die onder andere de bioscoophits Bon Bini Holland en Bon Bini Holland 2 (beide films kregen platina status) maakte, vindt ook dat onbekende, donkere acteurs op eigen kracht moeten bewijzen dat ze zelf een groot publiek kunnen aantrekken.