Nieuwe geschiedenisles van Von Trier komt door dezelfde vorm als Dogville vooral over als een herhalingsoefening.

Bekijk trailer: Modem/ Breedband

De Deense regisseur Lars von Trier weet regelmatig te verrassen met zijn dwarse aanpak. Tien jaar terug was Von Trier initiatiefnemer van de Dogma-beweging, en twee jaar geleden maakte hij met Dogville een uitgebeend drama over het Amerika van de Depressie. Met een ster (Nicole Kidman) in de hoofdrol, maar geen decors op toneel. In Manderlay, het vervolg op Dogville, is de ster verdwenen en zijn de decors nog steeds niet gevonden.

Vogeltje

Manderlay gaat verder met de weinig benijdenswaardige avonturen van Grace, nu gespeeld door Bryce Dallas Howard (The Village). Vluchtend uit Dogville belandt ze met haar vader (Willem Dafoe, die de rol overnam van James Caan) in Alabama, waar anno 1933 de zwarte arbeiders op de Manderlay-plantage nog steeds weinig in te brengen hebben, ook al is de slavernij al 70 jaar afgeschaft. Grace grijpt in en vestigt democratie op de plantage, tegen de waarschuwingen van haar vader in dat zoiets verkeerd kan aflopen.

Net als met dat vogeltje dat Grace vroeger uit zijn kooitje liet om hem van vrijheid te laten proeven- die stierf van de kou. De cynische vader lijkt gelijk te krijgen: Grace's pogingen vrijheid en democratie te vestigen in de plantage leiden tot verwarring, en de onrust wordt nog groter wanneer de oogst mislukt. Grace ziet zich genoodzaakt harde maatregelen te nemen en een geweldsuitbarsting kan niet meer worden voorkomen.

Herhalingsoefening

Manderlay stipt zinnige onderwerpen aan, van racisme tot de Amerikaanse aanwezigheid in Irak, waar de VS immers ook van bovenaf democratie oplegt, met rampzalige gevolgen. Maar waar de uitgebeende vorm in Dogville de fantasie nog prikkelde, wekt hij dit keer juist verveling op: weer acteurs die tussen de krijtlijnen mimen dat ze een deur opendoen, opnieuw die belerende voice-over. Tegen de tijd dat net als in Dogville op de tonen van David Bowie's Young Americans een fotoreeks van Amerikaanse misstanden wordt getoond zal alleen het meest kritische deel van het publiek nog niet in slaap gesukkeld zijn door deze twee en half uur durende geschiedenisles, die vooral een herhalingsoefening is.

Het Parool: "provocateur heeft niets te melden (..) een geval van de keizer zonder kleren"
De Volkskrant: "een soms boosaardige, vaak geestige, altijd uitdagende en bovenal adembenemende les in de werking van ideologie"
In 13 zalen