De tweedelige documentaire Leaving Neverland was ruim een maand geleden voor het eerst te zien. In de film vertellen twee mannen - Wade Robson en James Safechuck - dat ze in hun jeugd seksueel zijn misbruikt door Michael Jackson. NU.nl beschrijft een aantal opvallende elementen uit de spraakmakende documentaire, die afgelopen week werd vertoond op HBO en vrijdag ook in Nederland wordt uitgezonden.

De beschuldigingen aan het adres van Michael Jackson

  • Michael Jackson werd in 1993 voor het eerst beschuldigd van kindermisbruik
  • Deze zaak, waarbij het kind van een familievriend betrokken was, werd buiten de rechtbank beslecht
  • In 2003 werd Jackson gearresteerd na nieuwe beschuldigingen, twee jaar later begon de rechtszaak
  • Vijf maanden na de start van de rechtszaak werd de zanger vrijgesproken

De documentaire begint met een disclaimer over expliciete beschrijvingen van seksuele handelingen waarbij minderjarigen betrokken zijn, schreef een journalist van Rolling Stone die bij de première van de film op het Sundance Film Festival aanwezig was.

"Na het horen van de verhalen van de twee mannen, over wat er gebeurd zou zijn in verschillende hotels, huizen en op de Neverland Ranch (het landgoed waar Jackson woonde, red.), heb je bijna het gevoel dat je zelf een posttraumatische stressstoornis hebt. Tijdens de pauze van de film keken bezoekers lichtelijk verdwaasd uit hun ogen. Aan het einde waren ze volledig geschokt."

In de documentaire zit een overvloed aan beeldmateriaal van Michael Jackson die de handen van jonge kinderen vasthoudt of dicht bij ze in de buurt is. Er zijn ook dergelijke beelden van Macaulay Culkin, die overigens ontkent dat Jackson hem ooit iets heeft aangedaan.

"Het is onmogelijk om je niet af te vragen hoe dit ooit als onschuldig werd gezien", aldus Refinery29. "Wellicht is het beter te begrijpen waarom de zanger zo van 'spelen' hield, als je naar zijn ongebruikelijke jeugd kijkt", suggereert het blad. Zo werd Jackson al op jonge leeftijd beroemd met de Jackson 5 - de groep waarin hij met vier van zijn broers zong - en werd hij fysiek mishandeld door zijn vader Joseph Jackson.

Jackson belde urenlang met Robson en Safechuck

Robson was vijf jaar oud toen hij Jackson in de Australische stad Brisbane ontmoette. Safechuck leerde Jackson kennen toen ze samen in een commercial voor Pepsi speelden. Jackson raakte ook bevriend met familieleden van de jongens, die regelmatig bij hem langskwamen en soms ook bleven slapen.

In de documentaire is te zien dat Jackson een paar jaar lang bijna elke dag met Robson belde. De telefoongesprekken duurden soms wel zeven uur en de zanger vroeg de familie van Robson zelfs om een fax aan te schaffen, zodat hij de jongen handgeschreven berichten kon sturen. In de documentaire worden faxen getoond en zijn voicemails te horen, die door Jackson werden afgesloten met de woorden: "Ik hou van je."

Interviews met de moeders en vrouwen van Robson en Safechuck

Ook de moeders en vrouwen van de twee vermeende slachtoffers worden aan het woord gelaten. "Je krijgt het gevoel dat de moeders niet zouden hebben ingestemd met alle verzoeken die Jackson deed als het om iemand anders was gegaan", schrijft Refinery29.

"Ze zijn allebei heel eerlijk over hoe speciaal ze zich voelden door de zanger en hoe opgetogen ze waren over welke mogelijkheden zich zouden voordoen voor hun zoons. Beiden zeggen dat ze geen idee hadden wat er zich echt afspeelde." De moeders zouden Jackson zelfs als een zoon hebben gezien.

'Jackson vertelde Robson en Safechuck dat ze niemand konden vertrouwen'

Jackson vertelde zijn vermeende slachtoffers dat ze niemand konden vertrouwen. Met name vrouwen moesten ze volgens de zanger wantrouwen. Ook zei hij dat niemand hun "liefde" zou begrijpen, aldus Robson en Safechuck. Daarnaast zou de zanger de jongens hebben wijsgemaakt dat ze samen met hem in de gevangenis zouden belanden als bekend zou worden wat zich afspeelde op zijn landgoed.

Jackson had volgens Safechuck verschillende plekken waar hij de jongens mee naartoe nam, zoals een slaapkamer boven het treinstation van het pretpark op Neverland. In de gang die naar de slaapkamer van Jackson leidde, klonken bellen als er iemand aankwam. Ook zaten er op allerlei deuren rond de privékamers van Jackson meerdere sloten.

Journalisten: 'Zo gedetailleerd dat je het wel moet geloven'

Al met al kiest de documentaire volgens Rolling Stone "duidelijk een kant" door Robson en Safechuck een podium te bieden. "Toch kun je de grondigheid waarmee details worden beschreven niet zomaar naast je neerleggen." Veel journalisten trekken een soortgelijke conclusie. Zo zei de Nederlandse journalist Michiel Vos, die in de VS woont en de documentaire eerder al zag, in een uitzending van RTL Boulevard: "Het is zo gedetailleerd dat je het wel moet geloven."

Fans van Jackson vragen zich af waarom Robson en Safechuck de zanger eerder in bescherming hebben genomen en nu ineens een ander verhaal vertellen. "Maar dan gaan ze voorbij aan de verwoestende impact van seksueel misbruik, die zich vaak pas later manifesteert", schreef Trouw afgelopen weekend. "Rondlopen met zo'n groot geheim, met schaamte- en schuldgevoelens, met zelfhaat en verwarring: het lukt een tijd, maar niet voor eeuwig. Als Robson en Safechuck zelf vader worden, breekt er iets, dan moet het geheim naar buiten." Deze lezing wordt bevestigd door experts die er jarenlang onderzoek naar hebben gedaan.

Jackson zelf heeft altijd ontkend iemand misbruikt te hebben. Wel sprak hij regelmatig over zijn liefde voor kinderen. "Ik zie God in hun ogen", zei hij eens. De zanger kreeg zelf drie kinderen: Prince Michael I, Prince Michael II en Paris. Prince Michael I en Paris werden geboren uit Jacksons huwelijk met Debbie Rowe. Wie de moeder van Prince Michael II is, is niet bekend.