Met het tweede deel van The Hunger Games: Mockingjay nemen we afscheid van de beste en meest relevante Young Adult fantasy filmserie tot nu toe.

Young Adult literatuur en YA-films in het fantasy-genre zijn onverminderd populair, maar op de kwaliteit valt soms wel wat af te dingen. The Twilight Saga - die met die fonkelende vampier - was eigenlijk pure kitsch. The Host was verschrikkelijk. The Mortal Instruments en Divergent, series die nog lopen, wisten nog niet echt te overtuigen.

Dat was natuurlijk niet de enige YA-fantasy, maar hoe dan ook: The Hunger Games steekt er met kop en schouders bovenuit. Bedenkster Suzanne Collins, hoofdrolspeelster Jennifer Lawrence en Francis Lawrence, die drie van de vier delen regisseerde, maakten een onderhoudende dystopische filmserie die óók iets zegt over onze huidige wereld.

Geen spel meer

In Mockingjay - Part 2 keren we terug naar de grauwe toekomstwereld van Panem, lange tijd met ijzeren vuist geregeerd door president Snow (Donald Sutherland). Maar zijn regime wankelt. De twaalf districten zijn in opstand gekomen en rukken, onder leiding van president Alma Coin (Julianne Moore), op naar The Capitol.

Katniss Everdeen (Jennifer Lawrence) is het symbool van de opstand. Zij overleefde de sadistische gladiatorengevechten in The Hunger Games (2012), de Quarter Quell in The Hunger Games: Catching Fire (2013) en stortte zich vanaf Mockingjay - Part 1 (2014) in de opstand. Het is dan allang geen spel meer, maar een harde, bloedige oorlog.

Slechte tijd

En ze komt daar niet zonder kleerscheuren vanaf. Katniss is aan het begin van dit deel nog herstellende. Haar geliefde Peeta (Josh Hutcherson) probeerde haar immers te wurgen aan het eind van het vorige deel. Snow had hem gehersenspoeld,  zoals hij met de Games en de propagandavideo’s iedereen probeerde te manipuleren.

Katniss is vastbesloten Snow te doden om wat hij heeft gedaan met Peeta. Ze laat zich daarom gebruiken door Coin en Plutarch (Philip Seymour Hoffman). Zo hard is het. Haar vriend Gale (Liam Hemsworth), Haymitch (Woody Harrelson), Effie (Elizabeth Banks), haar zusje Primrose (Willow Shields)… dit is een slechte tijd om van mensen te houden.

Vaalgele tinten en ruÏnes

In Part 1 werden de prachtige vlammende jurken al ingeruild voor vaalgele tinten en ruïnes. Part 2 begint welbeschouwd met een oorlogsmisdaad. De rebellen slagen er niet in een groot vijandelijk wapendepot in een berg binnen te dringen. In plaats daarvan besluiten ze dan maar… met bommen iedereen daarbinnen levend te begraven.

In de film worden deze (en die éne andere sleutel-)scène iets minder akelig en uitgebreid neergezet dan in het boek. Dat is de belangrijkste kritiek die je kunt hebben op de twee laatste delen. Terwijl er in Mockingjay - Part 1 teveel en te lang werd stilgestaan, vliegt Part 2 net te snel langs de belangrijke scènes om de impact ook echt het te kunnen voelen.

‘Always personal’

Gelukkig brengt de uitstekende Jennifer Lawrence wel veel over van de wanhoop van onze oorlogsheldin tegen wil en dank. 'I guess there are no rules anymore,' verzucht Katniss.  Het is oorlog, werpt Gale tegen, dus het is niet persoonlijk. Haar antwoord: 'I, of all people, know that it’s always personal.'

Dat zijn woorden die deze week toch extra hard aankomen na de aanslagen in Beiroet en Parijs. Natuurlijk is The Hunger Games fictie - de bedoeling is vooral dat je je vermaakt met Katniss heldenmoed - maar je moet wel blind zijn om de overeenkomsten niet te zien met wat er nu in de wereld gebeurt.

Weerslag van onze tijd

Collins, dochter van een Amerikaanse officier die in Vietnam vocht, heeft er ook nooit een geheim van gemaakt dat haar boeken over ónze wereld gaan: jonge mensen die moeten vechten, burgeroorlogen, aanslagen, beschuldigingen van oorlogsmisdaden over en weer, onschuldige slachtoffers, vluchtelingenstromen, politieke propaganda, leugens...

Toch bijzonder: wat begon met een meisje dat niet tussen twee jongens kon kiezen en voor haar zusje wilde opkomen, is uitgegroeid tot een weerslag van onze tijd. Het slotdeel is niet zo bijna macaber als Part 1 (Wie herinnert zich nog Katniss’ strijdlied over The Hanging Tree?) maar in z'n geheel is dit wel de somberste blockbuster-serie in jaren.

Mutilanten

In dit slotdeel ligt, zoals gezegd, de nadruk meer op de actie. De moed van Katniss is niet aangeboren of gebouwd, zoals bij de Marvel-superhelden, ze moet die steeds opnieuw op zichzelf veroveren.  Met een team trekt ze de buitenwijken van The Capitol binnen en gaat de strijd aan met Snows volautomatische valstrikken en dodelijke mutilanten

Dat zorgt voor veel spannende momenten en een paar grote verrassingen voor wie de boeken niet kent. Voor de imponerende, dictatoriale architectuur van The Capital trokken de filmmakers naar locaties in Berlijn en Parijs. Teaser: één van de meest opvallende, megalomane decors vonden ze in L'espace Abraxa in Frankrijk

JLaw

Jennifer Lawrence werd een ster dankzij The Hunger Games, maar haar acteertalent was in Winter’s Bone (2010) al zichtbaar. Benieuwd hoe ze in januari in de komedie Joy zal zijn. Ze is in elk geval één van de meest humoristische, stoere en quirky celebraties van de afgelopen jaren.

Haar zien we dus graag terug. Hoewel de boeken maar uit drie delen bestaan en het verhaal nu verteld is, schijnt er wel nagedacht te worden over prequels en sequels. Dat onzalige idee moeten ze maar snel vergeten. Katniss heeft rust en vrede verdiend.

Te zien in 156 zalen.

BEOORDELING