Fascinerende documentaire over een Zeeuws meisje dat de presidentsvrouw werd van Georgië.

Soms is de verandering in een Facebook-statusupdate wel héél opvallend. 'Voormalig' typt Sandra Roelofs in: 'Voormalig presidentsvrouw Georgië (2004-2013).'

Zo begint Stand by Your President. Roelofs zit voor haar laptop en huilt bij alle herinneringen. Er weerklinkt weemoedige vioolmuziek.

Sandra’s man, Mikheil Saakasjvili, was één van de leiders van de vreedzaam verlopen Rozenrevolutie in Georgië. Hij werd in 2004 tot president verkozen. Hij was populair bij aantreden, maar toen hij bijna tien jaar later opstapte zei hij in zijn afscheidstoespraak: "Ik ben niet moe (…) maar de tijd is gekomen dat het land rust nodig heeft van mij."

Geldingsdrang

Ineke Smits volgt in Stand by Your President Roelofs in het laatste jaar van Saakasjvili’s presidentschap. Ze heeft er een erg persoonlijk en melancholiek portret van gemaakt. Dat alleen al is knap. De presidentsvrouw was immers nog altijd in functie. Toch is ze heel open. Ze maakt er geen geheim van het soms oneens te zijn met haar man.

De film is minstens zozeer een portret van Mikheil Saakasjvili. Hem leren we kennen als een man met prowesterse opvattingen, de wens zijn land te moderniseren en een zorgwekkend grote controle- en geldingsdrang. Thuis is hij alleen wanneer de cameraploegen er zijn, maar hij laat wel overal hypermoderne gebouwen neerzetten.

Understatements

"Ik denk dat macht heel verslingerend is",  zegt Roelofs erover. Mooi understatement. Soms is het beeld geestig - zélfs tijdens een fietstochtje met Sandra's ouders moet en zál Misha voorop gaan -, soms is het ontluisterend. Oudste zoon Eduard formuleert het ook mooi: "Ik kan niet beweren dat het feit dat hij president is geen invloed heeft op zijn vaderschap."

Smits kon zo dichtbij komen, omdat ze Roelofs al sinds begin jaren negentig kent. Haar eerste lange film, uit 1999, was een documentaire over de burgeroorlog in Georgië. Ook uit latere documentaires als Magonia (2001), Putin’s Mama (2003) en de fictiefilm De Vliegenierster van Kazbek spreekt een bijzondere passie voor het land.

Zeeuws accent

De keuze voor een persoonlijke invalshoek en het veelvuldig heen en weer schakelen tussen tijden en plaatsen, maken Stand by Your President wel een beetje rommelig. Dat je voor een historisch inzicht over wat er zich precies tussen 2004 en 2013 in Georgië heeft afgespeeld elders moet zijn, is echter geen ramp. Daar heb je andere films voor.

Maar waarom pas zo laat in de film over de eerste ontmoeting tussen Sandra en Misha vertellen? Waarom in de laatste minuten opeens naar Londen? Waarom die kinderliedjes (Daar was laatst een meisje loos)? Met een wat traditionelere opbouw had de film beter gewerkt, maar de combinatie van een Zeeuws accent en een Georgisch drama blijft uniek. 

Te zien in 8 zalen

BEOORDELING