Actiedrama over de beste Amerikaanse sluipschutter, genomineerd voor zes Oscars, lijkt verdacht veel op een propagandafilm. Met Bradley Cooper in de titelrol.

Navy SEAL Chris Kyle was de meest doeltreffende sluipschutter uit de Amerikaanse geschiedenis, met 160 bevestigde hits tijdens zijn vier tours in Irak.

De door Clint Eastwood geregisseerde biopic van Kyle is een kassucces in de Amerikaanse bioscopen: 330 miljoen dollar and counting. Vreemd is dat niet, want het patriotisme druipt ervan af. Van de zes Oscarnominaties werd veel minder doeltreffend alleen die voor Beste Geluidsmontage verzilverd.

We maken kennis met Kyle (Bradley Cooper, opgepompt maar introvert) wanneer hij op een dak in Irak aanlegt voor een dodelijk schot. Zijn doelwit: een moeder met haar zoon die een granaat naar Amerikaanse troepen dreigen te gooien. Hij legt aan - en vervolgens horen we een schot, maar dat komt uit een flashback waarin de jonge Kyle met zijn vader aan het jagen is, en een hert neerschiet. "Je hebt een gave, zoon!", zegt zijn vader trots.

All American hero

Wat volgt is een flashback van een half uur waarin we zien hoe Kyle vanuit Texas op dat dak belandde. Strenge vader, zwakker jong broertje; bijbelvast, rodeoheld, cowboy, patriot, kortom: een all American hero.

Hij meldt zich meteen aan bij de Navy SEALS wanneer hij in 1998 op tv de aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Afrika ziet. En hij trouwt kort na 9/11 met Taya (Sienna Miller), zodat hij meteen aan zijn eerste Tour kan beginnen.

Zo zijn we weer terug op het dak waar Kyle zijn eerste dodelijke slachtoffers maakt: een vrouw en een kind. Al snel schakelt hij meer vijanden uit dan alle sluipschutters uit zijn team en krijgt hij de eretitel ‘The Legend’. Maar daardoor wordt er ook een prijs op zijn hoofd gezet door de Irakezen. Intussen maakt Kyle jacht op een vijandelijke sluipschutter, ooit Olympisch kampioen, en een wreedaard die ‘the butcher’ wordt genoemd.

Driller Killer

Dat deze Slager in de hitte rondloopt met een lange zwarte leren jas en als The Driller Killer zijn slachtoffers te lijf gaat met een boormachine maakt hem een karikaturaal figuur dat in een horrorfilm thuishoort. Er vinden uiteraard wreedheden plaats in een oorlog, maar over Amerikaanse martelpraktijken wordt niet gerept. Ondertussen is op de tolk die de Amerikaanse troepen helpt na geen Arabier te vertrouwen, zelfs niet als hij je te eten uitnodigt.

Die zwart/wit-tegenstelling ondermijnt de film, die meer op propaganda lijkt dan op het thematisch vergelijkbare The Hurt Locker. Kyle is een held en dat hij thuis niet over zijn trauma’s praat doet hij om zijn gezin te beschermen. Maar American Sniper is dankzij Clint Eastwood én een sterke rol van Bradley Cooper wél goed gemaakte propaganda. Maar de huiveringwekkende epiloog over het bizarre lot van Kyle suggereert dat er een interessantere film over getraumatiseerde militairen had ingezeten.

Te zien in 76 zalen

BEOORDELING