Acteurs Christian Bale en Joel Edgerton en regisseur Ridley Scott van de film Exodus: Gods and Kings kenden het verhaal van Mozes niet helemaal in details, voordat ze aan de productie begonnen.

Dat zeggen de twee in gesprek met NU.nl.

"Ik schrok eigenlijk dat ik er zo weinig van af wist", zegt Scott. "Dat zorgde er wel voor dat ik me echt in het onderwerp ging verdiepen. Het was een flinke inspanning. Het verhaal van Mozes leek ook onmogelijk, maar dat maakt het juist zo interessant."

Edgerton geeft toe dat het verhaal moeilijk te geloven is. "Ik heb als tienjarig jongetje op school het vak katholicisme gehad, maar ik had wel moeite met de verhalen hoor. Soms vroeg ik me af of het allemaal wel echt zo waar is. Hoe is de Rode Zee ooit in tweeën gesplitst?", vraagt de acteur zich af.

Bale, die de hoofdrol in Exodus: Gods and Kings speelt, vindt het juist fascinerend dat het verhaal van Mozes op verschillende manieren geïnterpreteerd kan worden. "Was het verhaal juist symbolisch of klopte het historisch ook?", aldus de veertigjarige acteur. "In dat laatste geval kun je er vraagtekens bij zetten, want archeologen hebben bewijs gevonden dat het verhaal niet helemaal klopt."

De acteur noemt een voorbeeld. "Neem bijvoorbeeld de psycholoog Sigmund Freud, die zegt dat er twee verschillende Mozes' waren. Eentje werd vermoord, de ander werd vervolgens als een vervanger ingezet. Doordat er verschillende verhalen zijn, kan ik niet diegene zijn die zegt welk verhaal je moet geloven."

NU.nl in gesprek met de cast van Exodus
NU.nl in gesprek met de cast van Exodus

Onderzoek

Exodus: Gods and Kings vertelt het verhaal van Mozes, die in opstand kwam tegen de Egyptische Farao Ramses II. Bale had al eerder aangegeven dat hij verschillende versies van de Bijbel had gelezen, maar ook stukken uit de Koran. "Ik heb dus veel verschillende invalshoeken van het verhaal gelezen. En dat vind ik erg belangrijk voor onderzoek", vertelt de acteur.

Edgerton heeft juist niet al te veel onderzoek gedaan. "Voor mij is het script het allerbelangrijkste. Ik hoef me niet bezig te houden met de kleding die Ramses II draagt, of wat voor kettingen hij bij zich heeft. Ik hou me vooral bezig met wat voor gevoelens en contacten de hoofdpersoon te maken heeft gehad. Op basis daarvan kun je een personage ontwikkelen.

Boodschapper

Ook heeft de film elementen die niet in het oorspronkelijke verhaal zitten. Zo is er een boodschapper van God in de film, die niet in de Bijbel voorkomt. "Ik moest dat doen, om zo het verhaal duidelijker te maken. Het leek mij onmogelijk om Mozes alleen met God te laten communiceren, zonder dat je de stem hoort of dat je hem ziet", aldus Scott.

"Kijk maar naar die plagen waarmee de Farao te maken krijgt. Je kunt zeggen dat het de natuur was die dat deed, maar ook God. Door dat in het midden te laten maak je geen statement, en dat is ook mijn doel geweest."

De regisseur heeft dat met de boodschapper naar eigen zeggen goed opgelost. "Hij heet Mal'akh, wat in het Hebreeuws 'boodschapper' betekent. Maar in het judaïsme betekent het 'engel'. Soms wordt de naam ook als term gebruikt voor de woorden 'droom' en 'bewustzijn'.

Schizofreen

In een eerder interview liet Bale weten dat hij van mening was dat Mozes schizofreen was. "Ik moet dat nu toch wel nuanceren. Ik bedoelde meer dat Moses de enige persoon was die direct met God kon communiceren, en dat gaf voor veel mensen het bewijs dat hij een profeet was. Als je nu echter zegt dat je met God gesproken hebt, dan word je gelijk gezien als een schizofreen. Dat wilde ik laten weten", aldus de acteur.

Mede daarom denken zowel Bale als Scott dat er in de huidige tijd geen Mozes meer kan opstaan. "Het is heel interessant om je daarmee bezig te houden, of het ook nog wel eens kan", aldus Scott. Duizenden jaren geleden was het zeker mogelijk, maar nu zijn de mensen wat meer cynisch en wantrouwend. Elke opmerkelijke uitspraak van een persoon wordt talloze keren onder de loep genomen."

"Het is ongelofelijk dat het nog steeds mogelijk is om een zeer machtige leider te worden. Het heeft tegenwoordig allemaal met charisma te maken. Mensen willen een onmiskenbaar geloof hebben; daarom willen ze een leider."

Exodus: Gods and Kings draait vanaf 18 december in de Nederlandse bioscopen.