Altman doet Agatha Christie: Britse 'whodunit' op Amerikaanse leest

In Britse kostuumdrama's wordt meestal alleen het leven van de upper class getoond. Een enkele keer (The Remains of the Day) is er ook aandacht voor het leven van de dienstbodes achter de schermen, maar dat is een uitzondering. In Gosford Park

Op het landgoed van Sir William McCordle (Michael Gambon) wordt een feestje gehouden. De genodigden hebben het er maar druk mee, want welke jurk moet er gedragen worden tijdens de high tea? Die luxe-overpeinzingen vallen in het niet bij de minutieuze voorbereidingen achter de schermen, waar dienstbodes hulp krijgen van de butlers van de gasten. Deze worden voor het gemak naar hun bazen genoemd, een navrant symbool voor het verlies van identiteit 'downstairs'.

Gosford Park is echter geen bittere aanklacht tegen de vroegere klassenmaatschappij, maar een licht-satirisch kostuumdrama. De Amerikanen achter deze productie (Altman en mede-producent/acteur Bob Balaban) nemen zichzelf net zo goed op de korrel. Balaban speelt een producent die voortdurend aan de telefoon hangt, ook al is het dan 1930. Hij moet immers bijhouden hoe het in Hollywood met zijn detectivefilm staat. Dat de ware whodunit zich om hem heen afspeelt ontgaat hem volledig.

Verstrooid

Halverwege het weekend wordt echter de gastheer vermoord. Verdachten genoeg, want de man werd in brede kringen gehaat. Maar wie heeft het gedaan en waarom? De verstrooide rechercheur (Stephen Fry) die komt opduiken lijkt niet de aangewezen persoon het moordraadsel op te lossen: hij kan de weg in het huis niet eens vinden.

Gosford Park is een smakelijk kostuumdrama, dankzij een uitgebreide Britse cast. De Amerikaanse inbreng zorgt ervoor dat de gang van zaken net iets anders is dan gebruikelijk in Britse kostuumdrama's. De eigenwijze Altman noemde zijn film ook een 'who-cares-whodunit', maar hij wijkt gelukkig niet teveel van het genre af.

De oplossing van het moordraadsel is fraai gevonden, al beweert Altman pas halverwege op het idee te zijn gekomen. Typische Altman-bluf voor een film die een Oscar-nominatie voor beste script kreeg, plus nog vijf nominaties. Maar het zij de 77-jarige Altman vergeven, omdat hij met dezelfde bluf Gosford Park wel van de grond heeft gekregen.

TrouwDe Volkskrant