AMSTERDAM - Kyteman veroverde in 2009 met zijn hiphoporkest vele Nederlandse harten en stopte nog voor het einde van dat jaar onverwachts met al zijn activiteiten. Menna Laura Meijer volgde de Utrechtse muzikant vanaf dat moment en praat met NU.nl over die periode.

''Hij is een recalcitrant en eigenzinnig persoon. Zijn succes verloopt nooit zoals je het vooraf zou bedenken.''

Documentairemaakster Meijer kent Colin Benders, de naam waarmee hij geboren is, van de videoclip die ze met hem maakte voor zijn debuutnummer She blew like trumpets.

''Dat was in februari 2009 in Blackpool, hij was onbekend en had wilde plannen. Na zijn optreden op Noorderslag brak hij snel door en voordat we in Nederland terugkwamen ging het flink los. Daarna heb ik hem lang niet gezien.''

De trompettist werd overal voor gevraagd. Hij en zijn orkest gaven optredens op de grote podia en de man met de ideeën nam plaats in diverse talkshows. Er kwamen aanvragen voor documentaires, maar zijn producent wilde geen standaard succesverhaal. ''Dat is geen interessant gegeven voor een film'', vertelt Meijer.

Stoppen

Zij raakte in gesprek met het management van Kyteman om het verhaal na het succes in beeld te brengen. ''Colin wilde er mee gaan stoppen. In december vond zijn laatste optreden plaats in de HMH. Bij dat optreden ben ik begonnen met filmen, het plan was om te eindigen bij zijn eerstvolgende project.''

Bekijk de trailer

De rustperiode van de toen 23-jarige Benders duurde anderhalf jaar, waarin hij op zoek ging naar zichzelf en naar muziek die hem raakte. Meijer: ''Hij heeft nooit het besef gehad wat dat betekent, anderhalf jaar gevolgd worden. Colin is niet iemand die geïnteresseerd is in de consequenties van iets. We zijn overal bij geweest.''

Verwend jongetje

Zijn vriend Pax, rapper uit het orkest, zegt in de documentaire: ''Er is een dunne grens tussen een oprechte chaoot en een verwend jongetje. De een kan niks voor zichzelf regelen, de ander wil niks voor zichzelf regelen.''

Meijer: ''We konden goed met elkaar opschieten. Ik ben veel ouder en ik ben geen fan, daardoor konden we heel eerlijk tegen elkaar zijn. Als je uit een succesjaar komt, dan wil je geen mensen om je heen die alleen maar staan te klappen. Ik vind zijn muziek goed, maar daar ging het niet om. Hij stopte en er moest iets nieuws komen. Dat proces heb ik vastgelegd.''

Volgens de filmmaker is het een tergende film geworden. ''De kijker ziet dat Colin door moeilijke processen gaat. Ik heb een zwak voor hem. Hij is ongelofelijk complex en heel erg gelaagd, nooit oppervlakkig. Al zijn emoties zijn uitersten.''

Menna Laura Meijer
Menna Laura Meijer

De eigenzinnige Benders heeft een vorm van ADHD en komt in de documentaire over als iemand die altijd zijn eigen gang gaat. Afspraken maken deed Meijer met Benders’ vader en zijn producent.

''Dat hadden we dichtgetimmerd, hij moest zich daaraan houden. Zijn vader beheert zijn agenda. Dat ging wonderbaarlijk goed omdat het nooit rechtstreeks was. Ik hoefde nooit te zeuren of hij tijd kon maken. Ook omdat er in die periode verder niet veel gebeurde; er was niks, hij had tijd.''

Geen Tim Knol

''Veel artiesten zijn ongrijpbaar of hebben iets aparts'', legt Meijer uit. ''Soms is het leven heel problematisch en kunnen anderen niet begrijpen waarom. Wil het feit dat jij en ik Colin lang niet altijd begrijpen zeggen dat het een probleem is? Hij is geen Tim Knol of Tjeerd Bomhof (Dazzled Kid), die heel 'grounded' in het leven staan. Het leven is voor hen niet zo complex als voor iemand als Colin. Door deze film krijg je een inzicht hoe heftig zoiets kan zijn.''

''Colin is absoluut niet geïnteresseerd in de consequenties van zijn ideeën. Hij bedenkt het en dan heb je de mensen daar achter die het in goede banen moeten leiden. Bijna iedereen in dit vak heeft zorgzame mensen om zich heen. Ik denk niet dat Gordon zijn eigen bonnetjes bijhoudt.''

Gek

Meijer verbaasde zich over de denkwijze van haar hoofdpersoon. ''Mensen verklaarden hem echt voor gek toen hij na een jaar van succes zei dat hij ermee stopte.. Hij kon minstens nog een jaar alle zalen uitverkopen. Maar hij wilde niet keer op keer dezelfde plaat spelen. Dat geeft aan hoe belangrijk originaliteit voor hem is. Het is zo’n risicovolle beslissing.''

xx

''Iedere muziekmaker zal de drang om te vernieuwen herkennen want daar draait het om in het vak. Maar iedere maker zal ook zeggen dat als je succes hebt, je dat met beide armen vast moet houden. Het is sneller voorbij dan dat je het bereikt.. Ik heb daar altijd met verbazing naar gekeken bij Colin.''

Nieuwe shows

Twee jaar na die beslissing staan hij en zijn orkest aan de vooravond van een serie nieuwe shows en de release van een nieuw album. ''De optredens zijn allemaal uitverkocht. Ik ben best wel jaloers op iemand die zo’n beslissing neemt. Het kost wat, maar het levert ook wat op.''

Benders zei afgelopen zomer op North Sea Jazz, waar hij een jamsessie deed, tegenover Radio6 dat stoppen met Kyteman zijn domste beslissing is geweest.

Meijer: ''Hij doelt daar op stoppen met het orkest. Hij had geen idee hoe het verder moest. Solo met een trompet? Dirigeren voor een vrouwenkoor? Het kon alle kanten op. Hij heeft dat jaar nodig gehad, kon niet doorgaan zoals hij ging. Toen hij terug kwam van een reis naar India zag hij in: Ik ben niet Kyteman, ik ben niet de muziek, ik ben Colin. Sinds dat besef kon hij weer vooruit, samen met het orkest.''

Geen pers

Colin Benders praat niet met de pers. Meijer: ''Ik ken hem niet anders, dat doet hij niet graag. Hij doet geen interviews over deze film omdat hij ‘m niet heeft gemaakt en misschien wordt alles wat er te zeggen is in de documentaire wel verteld. Misschien is dat niet handig, maar het tekent wel zijn persoonlijkheid. Eigenzinnig, eerlijk en bovenal puur.''

Kyteman. Now what Is vanaf donderdag te zien in de bioscoop.