Filmmaker gaat op zoek naar zijn eigen schuldige verleden als soldaat. Indrukwekkende combinatie van animatiefilm en documentaire.

Vorig jaar bood Persepolis een ontroerend autobiografisch inkijkje in het leven van een puber in het Irak van de jaren zeventig en tachtig. In dezelfde sfeer zit de eveneens autobiografische animatiefilm Waltz with Bashir, dat zich ook in het Midden-Oosten afspeelt. Maar de hoofdpersoon was destijds geen onschuldige puber.

Sabra en Shatila

Ari Folman was begin jaren tachtig als dienstplichtig Israëlisch soldaat aanwezig bij de slachtpartij in de Palestijnse vluchtelingenkampen Sabra en Shatila. Terwijl de Libanese Christelijke Militia op zoek naar Palestijnse terroristen vrouwen en kinderen vermoordden, keek het Israëlische leger de andere kant op. Het is een van de zwartste bladzijden uit de toch al donkere Israëlische geschiedenis.

Honden

Maar wellicht juist omdat Folman destijds het bevel kreeg de andere kant op te kijken kan hij zich 25 jaar later weinig meer herinneren van de traumatische ervaring. Wel wordt hij elke nacht geplaagd door nachtmerries van de honden die hij toen moest neerschieten, omdat ze anders de aanwezigheid van het leger zouden verraden.

Nederlandse joint

Folman wil van de nachtmerries af en wil ook weten wat zijn rol destijds was. Was hij schuldig, medeverantwoordelijk of slechts een getuige tegen wil en dank? Hij gaat bij zijn maten van destijds langs en neemt hun getuigenissen op band op. Opvallend genoeg kunnen ook zij zich weinig herinneren van die toch ingrijpende gebeurtenissen. Folman doet ook nog even Nederland aan en steekt daar meteen een vette joint op.

Geanimeerde documentaire

Het bijzondere van Waltz with Bashir is dat de film documentaire met animatie combineert. Folman vult de geluidsband met getuigenissen aan met vaak dromerige beelden van herinneringen uit die tijd. Het prachtige resultaat varieert van dromerig tot nachtmerrieachtig, maar is altijd meeslepend.

Confronterend

Waltz with Bashir is ook een film over de werking van het geheugen bij traumatische gebeurtenissen. Folman pleit zich niet vrij, maar weet wel aannemelijk te maken dat hij ook maar een dienstplichtig soldaat was. De ware toedracht in de kampen wordt in de slotbeelden getoond in archiefmateriaal dat er niet om liegt. Waltz with Bashir is confronterend maar vooral heel bijzonder.

In 8 zalen