Fantasy-film waarin een parmantig meisje met een magisch kompas op zoek gaat naar haar ontvoerde leeftijdsgenootjes.

Dat bestsellers als The Lord of the Ring en Harry Potter kassuccessen zouden opleveren was te verwachten. Maar The Chronicles of Narnia bewees twee jaar terug dat ook minder bekende boeken voor bioscoopsucces kunnen zorgen.

Sindsdien is elke studio op zoek naar de kip met de gouden eieren: de boekenserie die een reeks kaskrakers kan opleveren.

Parallel universum

The Golden Compass, naar het boek The Northern Lights van Philip Pullman, is het eerste deel van de trilogie His Dark Materials. De verhalen spelen in een parallel universum waar een autoritaire macht met katholieke trekjes het voor het zeggen heeft.

Religieuze groeperingen zijn tegen de film omdat deze atheïsme zou propageren. Dat is niet zo, maar zelfs áls dat zo zou zijn zou dat een terechte tegenhanger zijn voor de religieuze propaganda van Narnia.

Daemon

De jonge heldin van het verhaal is Lyra, pittig gespeeld door Dakota Blue Richards. Het weesmeisje is opgevoed door haar oom Lord Asriel (Daniel Craig), die haar heeft gestimuleerd onafhankelijk te denken.

Net als alle personages in de film gaat hij vergezeld van een daemon, zijn ziel in diervorm, een sneeuwluipaard in zijn geval. Lyra’s daemon kan nog van gedaante wisselen omdat ze jong is. Dus verandert hij van stokstaartje in vogel in poes, wat er erg geestig uitziet.

Alethiometer

Lyra fantaseert over het hoge noorden, waar pratende ijsberen wonen. Ze krijgt een kans die kant op te reizen wanneer de rijke Mrs Coulter (Nicole Kidman) haar onder haar hoede neemt.

Maar ondanks haar beloftes neemt Coulter Lyra vooral mee naar dure diners in plaats van met haar te reizen. En de valse dame is bovenal geïnteresseerd in het gouden kompas dat Lyra meekreeg voor ze vertrok: een zogenaamde alethiometer die altijd de waarheid aangeeft.

Aan lager wal geraakte ijsbeer

Al snel krijgt de pientere Lyra door dat Mrs. Coulter niet te vertrouwen is en slaat ze op de vlucht. Dat het begin van verdere avonturen, waarin zigeuners, een goede heks, een cowboy met een luchtballonnen en een aan lager wal geraakte ijsbeer een grote rol spelen. Het ziet er allemaal prachtig uit, maar waar hebben we dat eerder gezien? Wel, waar níet, kan je beter zeggen.

King Kong en James Bond

Want de film put uit hetzelfde vaatje als Harry Potter, The Chronicles of Narnia en The Lord of the Rings, terwijl het kompas en de zigeuners uit Pirates of the Caribbean komen. Verder knipoogt de film naar James Bond (de muziek als Daniel Craig in de sneeuw opuikt!) en King Kong (bij het gevecht tussen twee ijsberen sneuvelt een onderkaak). Dat werkt nogal afleidend, terwijl The Golden Compass wel degelijk een eigen verhaal in een redelijk origineel universum probeert te vertellen.

Sequel

En daarom is het voor de verandering eens jammer dat de film te kort is. Want na twee uur houdt het verhaal vóór het slot van het eerste boek op. De makers besloten het laatste hoofdstuk te bewaren voor de onvermijdelijke sequel. Een staaltje publiek pesten dat eigenlijk niet beloond zou moeten worden, maar daarvoor ziet deel 1 van His Dark Materials er weer te veelbelovend uit. Kom maar op met deel 2!

in 106 zalen

The Golden Compass