Inland Empire - David Lynch

Mislukt experiment waaruit kan worden opgemaakt dat de maker van Mulholland Drive en Lost Highway nu echt de weg kwijt is.

David Lynch heeft het zijn publiek nooit makkelijk gemaakt sinds hij dertig jaar terug zijn visitekaartje afgaf met de monsterlijke baby uit Eraserhead (1977). Dromen, visoenen en vooral nachtmerries spelen een grote rol in het universum van de regisseur.

Zelfs zijn meer toegankelijke televisiewerk, zoals het populaire Twin Peaks, bevatte altijd scènes die verontrustend waren of op zijn minst voor meerdere uitleg vatbaar. Lynch' films waren soms verknipte variaties op road-movies, waarbij Wild at Heart de hysterische tienervariant was en The Straight Story de kalme bejaardenversie.

Maar in films als Lost Highway en Mullholland Drive waren -ondanks de plaatsaanduidingen- vooral minitrips, reizen in een verwarde geest.

Konijnenhoofden

Inland Empire is het nieuwste kijkje in het Lynch-universum waar alleen bekende elementen houvast bieden. Laura Dern, eerder te zien in de Lynchfilms Blue Velvet en Wild at Heart, speelt een actrice, Nikki Grace, die hoopt op een hoofdrol in een nieuwe film.

Een geschifte buurvrouw (Grace Zabriskie uit onder meer Twin Peaks) voorspelt ongevraagd dat Nikki de rol inderdaad zal krijgen, maar dat deze film ook onheil en zelfs moord zal opleveren. Nikki krijgt de rol, Justin Theroux (Mulholland Drive) wordt haar tegenspeler, en de actrice wordt meteen over een mogelijke affaire doorgezaagd door een roddelzieke presentatrice (Diane Ladd, in het echt Derns moeder en tevens haar moeder in Wild at Heart).

Sitcom

Maar bij de eerste repetitie raakt Nikki letterlijk verdwaald in het decor, waarop Lynch de sluizen der vervreemding pas echt open zet. Persoonsverwisselingen en onverklaarde locatiewisselingen wisselen elkaar snel af, terwijl mensen met konijnenhoofden een sitcom naspelen. Ook de koffie, een vast ingrediënt in Lynch' films, ontbreekt niet, net als knipperende lampen.

Bloedbraken

Dat laatste is ook het probleem van Inland Empire: de bekende elementen doen vooral denken aan Lynchfilms waarin ze beter tot hun recht kwamen en het resultaat tenminste nog de schijn van logica had. Inland Empire doet nog het meest denken aan een filmproject van een student die graag Lynch wil imiteren.

Ook de technische kwaliteit van de film is bedroevend. Zag een Lynchfilm er vroeger tenminste nog fraai uit, ook als het verhaal niet te volgen was, Inland Empire is op een goedkope videocamera gedraaid waarvan de autofocus-knop kennelijk niet uit te schakelen was. Met als gevolg dat het beeld voortdurend aan het scherpstellen is, vooral in de vele -letterlijk- duistere scènes.

Tekortkoming

Trouwe Lynch-adepten zullen dit ongetwijfeld ook onder de noemer 'vervreemdingseffecten' scharen maar het is toch echt niets meer dan een hinderlijke technische tekortkoming. Lynch heeft zich definitief afgekeerd van Hollywood en laat Laura Dern dan ook bloedbraken op Hollywood Boulevard.

Die kotsneiging had ik ook na de drie uur durende epilepsieaanval die bij Inland Empire voor film doorgaat. Andere critici zijn juist weer vol lof over Lynch' nieuwste experiment maar het toejuichen van dit misbaksel, puur omdat Lynch het heeft gemaakt, lijkt mij een typisch geval van de nieuwe kleren van de keizer.

Het Parool: "Lynch vliegt uit de bocht (..) Inland Empire is een verzameling ideetjes en geen hechte film" -
De Volkskrant: "Imponerende en radicale film (..) een even betoverend als woest pleidooi voor pure cinema" -

In 6 zalen

Facebook & Twitter

Facebook & Twitter
Volg het nieuws van NU.nl/Entertainment ook op Facebook en Twitter

NUshop

Tip de redactie