Mysteryland is het oudste jaarlijks terugkerende dancefestival ter wereld. Meer dan honderdduizend bezoekers van over de hele wereld trekken ook dit weekend weer naar het Floriadeterrein in de Haarlemmermeer. Is het festival dat ooit begon als weilandfeest nog steeds relevant?

"Mysteryland was het eerste festival dat meerdere dancestijlen combineerde", zegt Gert van Veen, housepionier, musicoloog en auteur van het ID&T-boek Release/Celebrate Life. Volgens hem bracht het festival een aardverschuiving teweeg in de verzuilde dancewereld.

"Het bracht een gemêleerd publiek bijeen dat bestond uit mensen die allen van verschillende genres hielden", legt hij uit. "Liefhebbers van club, hardcore, techno en ambient: alles kwam op Mysteryland samen en dat ging prima. Veel festivals, zoals Dance Valley, hebben hun eigen model daar later op geïnspireerd."

Mysteryland had het in de beginjaren moeilijk

Ondanks dit lumineuze idee liep Mysteryland in de beginjaren allerminst goed. Het festival leed verlies en wisselde meerdere malen van locatie. Een radicale stap aan het einde van de jaren negentig was volgens Van Veen misschien wel de redding van het festival.

"Hardcore, waar Mysteryland zich door de jaren steeds meer op had gefocust, verloor zijn populariteit met het verdwijnen van de gabberscene. En dus ging het roer om en verdween het genre. De organisatie besloot het festival opnieuw vanaf de grond op te bouwen en dat bleek een gouden zet."

“De kracht van Mysteryland is dat het blijft vernieuwen.”
Gert van Veen, musicoloog

Een andere gouden zet was de keuze voor het terrein waar Mysteryland nu al vanaf 2003 neerstrijkt. Het Floriadeterrein bleek de perfecte plaats om een fantasiewereld te bouwen waar danceliefhebbers zich niet alleen konden vermaken met de muzikale programmering, maar zich ook konden vergapen aan de steeds belangrijker wordende setting.

"De kracht van Mysteryland is dat het festival hierna ook weer bleef vernieuwen, zoals door bijvoorbeeld urbanmuziek toe te voegen aan de line-up. Elke stroming krijgt vroeg of laat een nieuwe generatie en die ontwikkelt zich ook. Als je daar niet in meegaat, bloed je als festival dood en dat hebben ze bij Mysteryland heel goed begrepen."

Mysteryland vindt sinds 2002 plaats op het Floriadeterrein. (Foto: Mysteryland)

Belevenis is grote kracht

Anthony Donner is oud-hoofdredacteur van DJ Magazine en auteur van het boek Dutch DJs. Hij denkt dat vooral het belevingselement de grote kracht van het festival is.

"Er zijn maar weinig dancefestivals die zoveel waarde aan de beleving van de bezoeker hechten als Mysteryland", zegt hij. "Het is een weekend lang een wereld met een eigen verhaal, waarbij de festivalgangers ook zelf kunnen participeren. Er zijn zelfs workshops, voorstellingen en seminars. Het is een soort Lowlands van de dancefestivals."

Daarbij erkent Donner dat de evolutie in de muziekwereld, die door Mysteryland omarmd wordt, een steeds grotere rol speelt in de relevantie van een festival.

"Meegaan met de tijd is belangrijk", vindt hij. "Bij Mysteryland snappen ze heel goed dat Broederliefde tegenwoordig meer kaarten verkoopt dan Tiësto, puur omdat die groep een grotere fanbase heeft in Nederland. Je moet relevant blijven voor de doelgroep, want uiteindelijk draait het toch om kaarten verkopen. En mensen kunnen hun geld maar één keer uitgeven."

Concurrentie dancefestivals is groot

Mysteryland viert dit jaar het 25-jarig bestaan met een niet uitverkochte editie. Volgens Van Veen hoeft de organisatie zich daar vooralsnog geen zorgen over te maken.

"De concurrentie in Nederland is heel groot. Er is geen land waar zoveel dancefestivals worden georganiseerd als hier. Maar zolang de organisatie van Mysteryland zich blijft focussen op vernieuwen en goed op de hoogte blijft van de trends die er spelen, verwacht ik dat het festival nog heel wat jaren meekan."

Donner is het eens met de musicoloog. Hij denkt ook dat Mysteryland de tand des tijds zal doorstaan als het festival een eigen koers blijft varen.

"Een goed festival bestaat uit drie elementen: goede artiesten, mooie aankleding en intense beleving. Vooral met dat laatste zit het wel goed op Mysteryland. Mensen gaan naar een festival voor een totaalpakket en dat snappen ze daar als geen ander."