Dit voorjaar verbijsterde de documentaire over het geflopte, megalomane Fyre Festival de hele wereld. Kent ons land ook dergelijke zeperds? NU.nl zoekt het uit. "Een eerste editie groots lanceren, puur met een sfeer-idee dat in je hoofd zit, is tricky."

Een festival op de Bahama's met een fantastische line-up en ongekende luxe: Fyre Festival kon die belofte niet waarmaken en flopte gigantisch.

Ook in Nederland sneuvelden festivals

In ons land heeft een dergelijk monumentaal debacle nooit plaatsgevonden, maar tal van festivals, die eveneens 'iets anders gingen doen' sneuvelden voordat het eerste hek er stond.

Neem het spirituele festival Inspire, dat met een combinatie van dans, yoga, meditatie en muziek, in 2013 werd aangekondigd als 'voedsel voor lichaam en geest'.

Organisator MOJO rekende op minimaal 7.500 bezoekers, maar in de voorverkoop gingen slechts een handvol kaarten over de toonbank. Toenmalig directeur Dick van Zuijlen was persoonlijk verantwoordelijk voor de flop en dat kostte hem naar verluidt zelfs zijn baan.

Revival legendarisch Holland Pop Festival flopt

In 2015 werd een poging gedaan het legendarische Holland Pop Festival nieuw leven in te blazen. In 1970 trok dat 80.000 bezoekers naar het Rotterdamse Kralingse Bos, maar bij de revival hadden slechts zeshonderd hippies interesse.

“Ook al weet iedereen best wat het begrip 'festival' inhoudt, tóch heb je bij je eerste editie nog altijd ongelofelijk veel uit te leggen”
Niels Aalbers, betrokken bij eerste edities Best Kept Secret

Het jaar erop stond het festival opnieuw op de kalender met superster Lenny Kravitz als beoogd headliner. Maar wanneer zowel boeker als artiest ontkent dat hij daar op de bühne zal staan, loopt ook dit avontuur af met een sisser.

Volgens Niels Aalbers, betrokken bij de eerste edities van festival Best Kept Secret en huidig 3voor12-eindredacteur, maken veel ambitieuze start-upfestivals eenzelfde denkfout.

"Een eerste editie groots lanceren, puur met een sfeer-idee dat in je hoofd zit en zonder tastbare, zichtbare en concrete zaken, is tricky. De simpele reden: van je eerste editie zijn nog geen foto's en filmpjes als je lanceert."

Verrassingseffect werkt remmend

Het verrassingseffect werkt daarbij in deze tijd vol festivals dan ook eerder remmend dan motiverend, denkt de Utrechter.

"Ook al weet iedereen best wat het begrip 'festival' inhoudt, tóch heb je bij je eerste editie nog altijd ongelofelijk veel uit te leggen en te verklaren wat het precies wordt."

“We wilden iets neerzetten wat er in onze ogen nog niet was”
Tom van Wijk, creatief directeur van Camp Moonrise

AIR Events/ ID&T, dat onder meer festivals als Milkshake en Amsterdam Open Air organiseert, ondervindt dit aan den lijve. Voor het nieuwe driedaagse luxe 'onthaastings-festival' Camp Moonrise blijkt in 2018 ook te weinig belangstelling, waardoor de stekker er vooraf al uit gaat.

Nederlandse markt is grillig

Volgens Tom van Wijk, creatief directeur van Camp Moonrise, sneuvelde zijn festival door een optelsom aan factoren. "We wilden iets neerzetten dat er in onze ogen nog niet was", legt hij uit. "We hadden in het buitenland gezien dat de formule werkte, maar de Nederlandse markt is blijkbaar toch grilliger."

Daarnaast denkt de Amsterdammer dat de ambitie misschien iets te hoog lag. "We wilden een luxefestival organiseren, met een topproductie én voor veel bezoekers. Daar hangt een prijskaartje aan. Misschien was het verstandiger toch wat kleinschaliger te beginnen en vervolgens te groeien."

Cardi B, A$AP Rocky en Ja Rule treden op tijdens Vestivelle dat in juni voor het eerst plaatsvindt in België. (Foto: ANP).

Bottle service en viprooms

Volgens Aalbers zullen Fyre Festival-achtige taferelen niet zo snel in deze regio voorkomen, al heeft hij wel zijn twijfels bij de ambitieuze opzet van Vestiville, dat dit jaar 125.000 bezoekers op een Belgische weide wil binnenhalen met bottle service (verkoop van drank zoals bijvoorbeeld champagne per fles, red.) en viprooms.

Hij denkt dat een goed nieuw festival neerzetten geen hogere wiskunde is. "Het is echt simpel: namen verkopen tickets. Grote namen méér tickets. Concepten of sferen (dat wat Fyre Festival verkocht, red.) leveren je pas na vijf tot zes jaar extra bezoekers op. Maar boek je de Foo Fighters, dan ben je meteen klaar."