Voor Frans Timmermans was het voorzitterschap van de Europese Commissie binnen handbereik, maar de PvdA'er grijpt er toch naast. Dat is vooral te wijten aan een aantal Centraal-Europese landen, maar ook de christendemocratische fracties.

Het hoofd van Jean-Claude Juncker was de afgelopen Europese campagneperiode te zien op posters in Hongarije. Niet als promotiemateriaal voor de partij van Juncker zelf, maar juist andersom.

De anti-Juncker-posters die de partij van premier Viktor Orbán verspreidt, leiden tot veel verzet binnen de EPP, de christendemocratische Europese groep waar Orbán zelf ook bij hoort. Uiteindelijk haalt hij de posters weg. In plaats daarvan hangt hij anti-Timmermans-posters op.

De afgelopen Europese verkiezingen laten zien dat Timmermans het goed doet bij de Nederlandse kiezer en ook internationaal wordt hij vaak geprezen. Tijdens de verkiezingsdebatten communiceert hij helder, en ook nog eens in heel veel talen. Maar net zo makkelijk als hij vrienden maakt, maakt hij vijanden.

Vriendjes van Poetin

Tijdens zijn periode als Eurocommissaris neemt Timmermans geen blad voor de mond wanneer het aankomt op de democratische rechtsstaat in landen als Polen en Hongarije.

Tijdens de campagne doet hij daar nog een schepje bovenop; Orbán, de Italiaanse vicepremier Matteo Salvini, Brexit-voorvechter Nigel Farage en de Oostenrijkse vicepremier zijn allemaal vrienden van de Russische president Vladimir Poetin, aldus Timmermans.

Het is dan ook geen wonder dat de benoeming van Timmermans juist in deze landen op verzet stuit. "Timmermans verdeelt Europa", aldus de Poolse premier Mateusz Morawiecki.

De Hongaarse premier Orbán windt er ook geen doekjes om: "Timmermans is een ideologische strijder die vecht tegen iedereen met een ander wereldbeeld." Ook Italië, Tsjechië en Slowakije laten blijken weinig te zien in de benoeming van de Nederlandse sociaaldemocraat.

Ook christendemocraten lagen dwars

Met het saboteren van Timmermans poging om Commissie-voorzitter te worden, laten de 'Visegrad Vier' - Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije - hun spierballen zien.

Maar Timmermans had deze afgelopen week meer vijanden: de christendemocraten, en dan met name de premiers van Ierland, Kroatië en Letland.

Hoewel veel regeringsleiders de Duitse christendemocratische topkandidaat, Manfred Weber, niet zien zitten, blijken een aantal christendemocratische regeringsleiders ook niet bereid de toppositie aan Timmermans te overhandigen. "De kroonjuweel moet naar de EPP gaan", zegt de secretaris-generaal van de EPP dinsdag tegen Spaanse media.

En het Parlement dan?

Hoewel het - na de langste vergadering van de Raad ooit - nu dan eindelijk gelukt is om een poppetje naar voren te schuiven, zijn we er nog niet. Het Europees Parlement moet ook nog goedkeuring geven. En dat heeft weer zijn eigen eisen.

Het Europees Parlement heeft de afgelopen maanden duidelijk gemaakt dat het vasthoudt aan het Spitzenkandidatensysteem; een van de topkandidaten in de Europese verkiezingen moet de toppositie binnen de Commissie krijgen. De belangrijkste namen daar zijn Manfred Weber, Margrethe Vestager en Frans Timmermans.

Mocht het Europees Parlement niet instemmen met de nominatie van Von der Leyen, zal de Raad een nieuwe kandidaat naar voren moeten schuiven en begint het puzzelen opnieuw.