De liberale, groene en eurosceptische fracties in het Europees Parlement (EP) zijn de grote winnaars van de Europese verkiezingen, ten koste van de christendemocratische en sociaaldemocratische groepen. De opkomst stijgt daarnaast voor het eerst in de geschiedenis van de Europese verkiezingen.

In het kort

  • Groenen, liberalen en eurosceptici op winst.
  • Centrumpartijen leveren in.
  • Opkomst hoogste in 20 jaar.
  • Zwarte klap voor partijen van May, Merkel en Macron

Dat blijkt uit de officiële prognose van het Europees Parlement. Dit is dus niet de officiële uitslag, maar geeft wel een goede indicatie van waar het heen gaat. Er zijn 751 zetels te verdelen in het Europees Parlement.

Het christendemocratische EPP, waartoe ook het CDA behoort, blijft volgens de eerste prognose de grootste groep in het EP. Maar de geschatte 179 zetels betekenen wel een verlies van 39 zetels. De sociaaldemocratische groep S&D, waar de PvdA in zit, verliest naar verwachting 37 zetels en komt daarmee uit op 150 zetels.

Ondanks het verlies van de twee grote centrumfracties kan wel gezegd worden dat een meerderheid van het Europees Parlement nog altijd voor een pro-Europese koers is.

De liberale, pro-Europese groep ALDE, waar zowel VVD als D66 deel van uitmaakt, groeit volgens de prognose met 38 zetels tot 107 zetels. De Europese Groenen, een pro-Europese groep waar ook GroenLinks bij hoort, stijgt met 18 zetels naar 70 zetels.

Eurosceptici winnen ook terrein

Er is ook flinke winst voor eurosceptische partijen. ENF, waar onder meer de PVV in zit, staat op een plus van 22, waarmee de groep op 58 zetels zou uitkomen. De PVV lijkt overigens haar zetel te verliezen.

EFDD, waar onder meer de Britse Brexit Party van Nigel Farage bij hoort, staat volgens de huidige prognose op 56 zetels, een plus van 14 zetels.

Welke partij hoort bij welke Europese fractie?

  • EPP: CDA
  • S&D: PvdA
  • ALDE: VVD en D66
  • ECR: ChristenUnie/SGP (nu nog), FvD (na verkiezingen)
  • GUE-NGL: SP, Partij voor de Dieren
  • Greens-EFA: GroenLinks
  • ENF: PVV

Klappen voor May, Macron en Merkel

Zowel in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland als Frankrijk krijgen de regeringspartijen het flink te verduren. De Britse Conservatieven verliezen volgens de prognoses flink, net als Labour. De grote winnaars zijn de twee partijen die duidelijk stelling nemen in het Brexit-debat: de Brexit Party van Nigel Farage enerzijds, de Liberal Democrats anderzijds.

In Duitsland blijft Angela Merkels CDU de grootste partij, ondanks een flink verlies. Coalitiepartner SPD zakt echter verder weg. De Groenen daarentegen maken een knappe sprong vooruit, en zijn nu de op een na grootste Duitse partij in het EP.

De partij van de Franse president Macron lijkt tweede te worden, na de partij van de radicaal-rechtse Marine Le Pen. Ondanks dat Macron niet de grootste is geworden in zijn eigen land, is hij wel verantwoordelijk voor een groot deel van de winst van de liberale groep, ALDE. Bij de vorige EU-verkiezingen deed Macron namelijk nog niet mee, en zaten er slechts een handvol Fransen in de liberale groep.

Nigel Farage boekt met zijn nieuwe Brexit-party forse winst (foto: AFP)

Opkomst valt hoger uit

Wat ook opvalt is de relatief hoge opkomst. Die ligt met 51 procent namelijk een stuk hoger dan de afgelopen jaren. Het is de hoogste opkomst sinds 1994.

In 2014, bij de vorige verkiezingen, lag de opkomst op 42,61 procent. Het is bovendien de eerste keer dat de opkomst stijgt ten opzichte van de voorgaande verkiezingen.

Nederlandse resultaten

Nederland was het enige land waarvan al een exitpoll bekend was. De voorlopige uitslag verschilt weinig van de exitpoll van vrijdag: de Partij van de Arbeid eindigt verrassend als grootste partij, gevolgd door VVD en CDA.

Het lijkt er wel op dat PVV en SP uit het Europees Parlement verdwijnen, omdat zij waarschijnlijk niet genoeg stemmen hebben behaald voor een zetel.