Forum voor Democratie (FVD) doet na deze verkiezingen mogelijk zijn intrede in het Europees Parlement. De partij heeft toegezegd zich dan bij de Europese groep ECR te willen voegen. Het probleem is echter dat ook de ChristenUnie en SGP tot die groep behoren. Vooral de eerste partij voelt niets voor samenwerking met de partij van Thierry Baudet.

De ChristenUnie en SGP vormen al sinds de jaren tachtig één fractie in het Europees Parlement. De partijen zijn allebei "groot voorstander van Europese samenwerking", maar "zijn samen heel kritisch op de machtsconcentratie in de Europese Unie", die de ChristenUnie en SGP van binnenuit willen hervormen.

Samen zijn de twee christelijke partijen sinds 2014 als één partij lid van de relatief nieuwe Europese groep ECR, dat staat voor European Conservatives and Reformists (Europese Conservatieven en Hervormers).

De ECR is ooit opgericht door David Cameron, de voormalige premier van het Verenigd Koninkrijk, met het doel de EU te hervormen.

Forum klopt op de deur

En nu wil Baudets partij dus ook bij de Europese Conservatieven horen. Eind februari werd bekend dat ook FVD zich bij ECR wil voegen, als de partij na de verkiezingen in het Europees Parlement komt. Derk Jan Eppink, de Europese lijsttrekker voor het FVD, was tussen 2009 en 2014 al lid van de ECR, maar dan namens een Vlaamse partij.

“Kunnen deze twee partijen onder één paraplu leven of moeten we op zoek naar een andere oplossing?”
Jan Zahradil

De ChristenUnie maakte al vrij snel duidelijk daar niets in te zien: "Zowel de ChristenUnie als de ECR-fractie kijkt met een kritische blik naar Europa, maar heeft als hoofddoel de EU van binnenuit te hervormen. Forum wil een Nexit en wil dus niet hervormen, maar breken." De ChristenUnie vindt Forum veel te streng met betrekking tot migratie en bovendien te pro-Poetin.

Hoe nu verder? De Tsjech Jan Zahradil, de Spitzenkandidat van de ECR-groep, zei tijdens deze campagneperiode nog tegen NU.nl dat "dit een vraag voor de twee partijen is". "Kunnen deze twee partijen onder één paraplu leven, of moeten we op zoek naar een andere oplossing?", vroeg Zahradil zich hardop af.

De balans slaat om

Maar hoewel de ChristenUnie zich een tijdje heeft verzet, is het inmiddels duidelijk dat het 'een andere oplossing' wordt. Dat heeft ook te maken met de veranderende balans binnen de ECR zelf.

Nu de Britten uit de EU vertrekken, vertrekken ook de Britse Conservatieven uit het Europees Parlement (en dus uit de ECR-fractie). De grootste partij is dan de Poolse partij Recht en Rechtvaardigheid, een partij die de afgelopen tijd vaak overhoop lag met de Europese Unie in verband met omstreden hervormingen die door Eurocommissaris Frans Timmermans "ondemocratisch" werden genoemd.

“De fractie wordt steeds rechtser.”
Peter van Dalen

Onlangs voegde ook de rechts-nationalistische partij Zweden Democraten zich bij de ECR, iets dat eerder werd geblokkeerd door de Britse Conservatieven. Die onthielden zich nu van een stem en daardoor stond de ChristenUnie alleen.

"De fractie wordt steeds rechtser", zei Peter van Dalen, Europarlementariër namens de ChristenUnie/SGP, daar eerder deze week over op NPO Radio 1: "Sowieso is deze fractie voor ons heel erg moeilijk geworden. Ik denk dat ik niet in deze fractie kan blijven."

Op zoek naar iets nieuws

Fracties kunnen altijd besluiten om geen deel uit te maken van een Europese fractie. Maar als de fracties dat wel doen, dan krijgen die meer spreektijd en geld.

En dus moet de gecombineerde fractie van ChristenUnie/SGP na de verkiezingen op zoek naar een nieuwe Europese club. Maar welke? De EVP, waar het CDA bij zit, is uitgesproken pro-Europees. Rechts daarvan zijn er bovendien alleen nóg eurosceptischere alternatieven, zoals de nieuwe groep van Marine Le Pen, Geert Wilders en Matteo Salvini.

Een andere optie is om zelf een groep op te richten. Om dat te doen, heb je minimaal 25 Europarlementariërs uit minstens zeven lidstaten nodig. Dit komt neer op vertegenwoordigers uit een kwart van de lidstaten.

De komende weken kunnen de twee kleine christelijke partijen daar nog over nadenken. De Europese groepen worden pas samengesteld nadat het nieuwe Europees Parlement op 2 juli is geïnstalleerd.