Voor veel mensen is de Europese Unie (EU) een ver-van-mijn-bedshow. Toch is het zover: donderdag gaan we in Nederland naar de stembus voor het kiezen van een nieuw Europees Parlement (EP). Wat heeft de EU de afgelopen vijf jaar eigenlijk wel en niet bereikt? Zes voorbeelden.

Onbeperkt appen en instagrammen op vakantie

Liepen we jaren terug nog met een kaart in onze handen door Parijs te dwalen en vroegen we in Zagreb overal om de wificode, tegenwoordig hoeven we ons niet meer druk te maken over onze mobiele telefoonkosten als we op vakantie zijn in de EU.

En dat doen we massaal: zo'n achttien miljoen keer per jaar reizen we naar het buitenland voor de ontspanning. 80 procent van deze bestemmingen ligt in de Europese Unie, met als uitschieters Frankrijk, Duitsland en Spanje.

De EU heeft ervoor gezorgd dat jij daar vanaf 2017 je favoriete foto's kan instagrammen en je moeder kan appen zonder dat daar extra kosten aan verbonden zijn.

Ouderschapsverlof van vijf naar tien dagen

Nederland telde tot voor kort een van de kortste ouderschapsverloven van de EU. Tot vorig jaar hadden vaders en lesbische moeders bij de geboorte van hun kind recht op twee dagen betaald partnerverlof. Ter vergelijking: in België, Duitsland, Roemenië, Scandinavië en Polen mochten de partners tien dagen thuisblijven.

Vorig jaar bepaalde minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken dat het partnerverlof in Nederland rond de geboorte werd uitgebreid naar vijf dagen, maar tien dagen zag hij niet zitten. Ook kregen de vaders en lesbische moeders daarnaast recht op vijf weken extra betaald verlof, die moeten worden opgenomen in het eerste half jaar na de geboorte.

“We gaan hier netjes aan voldoen”
Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken

En toen was daar de EU. Begin dit jaar stemde het parlement in met het wetsvoorstel dat het ouderschapsverlof in alle lidstaten gelijk wordt getrokken. Hierdoor krijgen alle vaders en lesbische moeders straks tien dagen verlof rond de geboorte en daarbovenop twee maanden extra verlof.

De lidstaten krijgen drie jaar de tijd om de wetgeving op nationaal niveau in te voeren. Koolmees zei dat ze hier "netjes aan gaan voldoen".

Opeens wist iedereen wat TTIP was

Normaal gesproken zijn internationale handelsverdragen niet echt het onderwerp van gesprek bij de koffieautomaat, maar in 2015 bracht presentator Arjen Lubach daar verandering in.

De EU en de Verenigde Staten onderhandelen sinds 2013 over een vrijhandelsverdrag: het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP). Vanuit onder meer de Nederlandse samenleving kwam kritiek. Er werd gevreesd dat de Amerikanen hun zogenoemde chloorkippen en hormoonvlees in Europa willen verkopen.

Na een vijftiende onderhandelingsronde in oktober 2016 werden de onderhandelingen in afwachting van de Amerikaanse verkiezingen opgeschort. Sinds het aantreden van de Amerikaanse president Donald Trump zijn er geen nieuwe stappen ondernomen.

Geen wattenstaafjes en plastic rietjes meer in schappen

Plastic rietjes, wattenstaafjes, roerstaafjes in je cappuccino: wie gebruikt ze niet? Per 2021 zijn producten die gemaakt zijn van wegwerpplastic verboden in de EU, tenzij het om medische redenen van plastic moet zijn.

Veel bedrijven zijn al actief aan de slag gegaan. Zo kondigde McDonald's aan om per 2019 met een alternatief te komen voor de plastic rietjes in frisdranken en verkoopt HEMA vanaf 2020 onder meer geen wattenstaafjes meer.

Wat wil de EU hier eigenlijk mee bereiken? De Europese Commissie (EC) heeft geconcludeerd dat meer dan 70 procent van het afval in de oceanen uit dit soort plastic bestaat. Het chemische materiaal is schadelijk voor de mens en het milieu en breekt langzaam af.

Een grote stap gezet voor bewaken van jouw privacy

Het ene na het andere privacyschandaal domineerde de afgelopen jaren de media. Zo werd vorig jaar maart bekend dat databedrijf Cambridge Analytica via een Facebook-app uitgebreid informatie had verzameld over miljoenen gebruikers.

Maar ook werd de site VakantieVeilingen eind vorig jaar getroffen door een datalek waardoor de privégegevens van meer dan twintigduizend klanten in handen kwamen van derden en lekte het UWV afgelopen zomer per ongeluk gegevens van 2.400 cliënten.

Hoe zorg je ervoor dat gegevens van klanten niet op straat komen te liggen? Daarvoor geldt vanaf mei 2018 een nieuwe Europese privacywet, de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Organisaties worden hierdoor verplicht om precies te documenteren welke persoonsgegevens van wie ze in bezit hebben, hoelang ze die bewaren en wat ze ermee doen.

Een asielbeleid? De Europese Unie is er nog niet over uit

In 2015 krijgt de EU een nieuwe crisis voor de kiezen: honderdduizenden migranten komen via Middellandse Zeeroutes aan bij de buitengrenzen.

Europese leiders proberen op de ene na de andere migratietop tot een gemeenschappelijk migratie- en asielbeleid te komen, maar tot op de dag van vandaag is dit nog niet gelukt.

Zo wil Italië onder meer niet als enige de verantwoordelijkheid dragen voor de opvang van de migranten, maar staan veel lidstaten niet solidair tegenover de zuidelijke lidstaten. Een oplossing is hier dus nog niet nabij.

Doe de stemhulp | Alles wat je moet weten over de verkiezingen