Dinsdag 9 augustus 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
eetbui eetbuistoornis overeten

Online aanpak eetbuistoornis lijkt een succes

Er zijn nu meer Nederlanders die met een eetstoornis kampen dan voor de coronacrisis. Daar vallen anorexia en boulimia onder, maar ook de eetbuistoornis. Mensen die regelmatig eetbuien hebben, kampen vaak met (ernstig) overgewicht. Zorgverleners focussen zich daarom vooral op afvallen, maar het is beter om de eetbuien zelf aan te pakken. En dat kan nu zelfs online.
Door Mirjam Bedaf

Een pak stroopwafels, een paar grote repen chocolade, vijf Snickers-repen - ze kan zich er nu niets meer bij voorstellen, maar zo veel at Linda Vos (56) regelmatig tijdens een eetbui. Ze ging voor de eerste keer lijnen toen ze negentien jaar oud was.

"Daarna ben ik er nooit meer echt van losgekomen. En zo ben ik dus 35 jaar in de weer geweest met te veel eten, afvallen, diëtisten, huisartsen", vertelt Vos. "En eetbuien, heel veel eetbuien. Op mijn dieptepunt had ik ernstig overgewicht."

Vos was voorbereid op eetbuien. "Ik had continu een heel sterke drang om eten in huis te hebben, voor het geval ik een eetbui zou krijgen. Als ik niks in huis had, werd ik heel ongedurig en voelde ik me opgejaagd. Ik moest dan naar de supermarkt om genoeg eten in huis te hebben. Voor het geval dat."


Dan eet je dus niet één koekje of chocolaatje, maar meerdere verpakkingen en meerdere maaltijden. Soms zelfs bevroren of bedorven producten.
Bernou Melisse, psycholoog bij Novarum

Mensen met een eetbuistoornis hebben op frequente basis eetbuien, waarbij ze grote hoeveelheden eten en controleverlies ervaren. "Dan eet je dus niet één koekje of chocolaatje, maar meerdere verpakkingen en meerdere maaltijden. Soms zelfs bevroren of bedorven producten", vertelt Bernou Melisse, psycholoog bij Novarum, een centrum voor eetstoornissen en obesitas.

In tegenstelling tot bij andere eetstoornissen staat er geen compensatiegedrag, zoals sporten of braken, tegenover. Mensen met een eetbuienstoornis hebben daardoor vaak overgewicht.

Melisse: "Dit betekent ook meer lichamelijke klachten en een grotere kans op aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Deze lichamelijke aandoeningen gaan gepaard met maatschappelijke kosten. Niet te vergeten: eetbuien kosten de persoon zelf ook veel geld. Daarnaast geeft iemand vaak tevergeefs veel geld uit aan verschillende diëten."

Cliënten leren over eigen gedrag

De eetbuienstoornis is pas recentelijk erkend, in 2013. "Er is weinig erkenning en er wordt vooral ingezet op gewichtsverlies en niet op herstel van de eetbuienstoornis", legt Melisse uit. Novarum is gespecialiseerd in eetstoornissen en ontwikkelde een online behandeling: BEDonline. BED staat voor Binge Eating Disorder.

De relatief nieuwe behandeling is gebaseerd op cognitieve gedragstherapie en is ontwikkeld door hoogleraar Christopher Fairburn, een Britse psychiater en onderzoeker.

Online leren cliënten over hun eetbuienstoornis en voeren ze opdrachten uit. Die variëren van een paar minuten tot drie kwartier. Eén keer per week is er een digitale afspraak met de behandelaar, waarbij ze bespreken hoe het gaat en waar de cliënt tegenaan loopt. De behandeling duurt in totaal twaalf weken. Ook Vos volgde de online training.

"Het belangrijkste wat ik heb geleerd, is dat er grofweg vijf redenen zijn waarom je een eetbui kunt krijgen. Die kennis pas ik tot op de dag van vandaag toe."

Vijf redenen voor een eetbui

De drang naar een eetbui is namelijk niet weg. "Als ik nu een ongedurig gevoel heb, dan kijk ik naar die vijf redenen. En er zit er dan altijd wel een tussen die op dat moment voor mij van toepassing is. Ik heb bijvoorbeeld een maaltijd overgeslagen. Ik eet daarom nu dagelijks op zes momenten en daar probeer ik me strikt aan te houden."

"Of ik voel me vervelend, of ik heb een zogeheten eetregel gebroken. Dat is wanneer je iets eet wat je eigenlijk niet mag van jezelf. Een roze koek bijvoorbeeld, maar dat kan ook een boterham te veel zijn." Verder heeft Vos een lijstje met alternatieve dingen die ze kan doen als ze drang voelt. "Ik weet nu dat die drang verdwijnt. Dat wist ik eerder niet, doordat ik er steeds aan toegaf."


Als je bepaald gedrag wil veranderen, dan moet je alle zeilen bijzetten om dat te realiseren.
Linda Vos

De reguliere behandeling van een eetbuienstoornis bestaat eveneens uit cognitieve gedragstherapie, 24 sessies van vijftig minuten met een behandelaar. Zo'n 65 tot 70 procent herstelt van de eetbuienstoornis. De online variant doet daar zeker niet voor onder, blijkt uit recent onderzoek van Melisse en haar collega's.

Meer mensen helpen in dezelfde tijd

De voordelen van een online hulpprogramma mogen duidelijk zijn: cliënten kunnen de opdrachten doen wanneer het hen zelf het best uitkomt en er is geen reistijd. "Bovendien kost de online behandeling veel minder tijd dan de reguliere behandeling. Hierdoor kunnen we in dezelfde tijd meer mensen behandelen en genezen van hun eetbuienstoornis", legt Melisse uit.

"Zeker met een tekort aan behandelaars in de ggz is dit een enorme winst. De tijdswinst heeft bovendien een domino-effect. De wachtlijst is korter, en andere klachten nemen ook af. Vaak gaat een eetbuienstoornis gepaard met angst en depressie. Ook dat neemt af en mensen zitten minder vaak ziek thuis."

Vos heeft sinds het begin van de behandeling, inmiddels 2,5 jaar geleden, geen eetbui meer gehad. "Het lijkt misschien of het me weinig moeite kost, maar dat is niet zo. Het was ontzettend moeilijk, maar ik wilde het heel graag. Als je bepaald gedrag wil veranderen, dan moet je alle zeilen bijzetten om dat te realiseren."

Eetbuien tijdens je zwangerschap

Aanbevolen artikelen