Het is 10.00 uur, nog lang geen tijd voor de lunch en je denkt verlangend aan die chocoladekoekjes in je snacklade in de keuken. Of het is 16.00 uur en je móét een zak chips, en wel nu. Waar komt dat gevoel vandaan? En belangrijker nog: hoe voorkom je dat je je elke dag volstopt?

Een wetenschapper is ook maar een mens. Guido Camps mag dan voedingsonderzoeker aan Wageningen University zijn, hij worstelt net zozeer met verleidingen als ieder ander. "We hadden met de feestdagen veel lekkers gekregen, naast wat we zelf al hadden gekocht. Dat ligt te schreeuwen naar me."

Een werkdag is voor veel mensen daarom makkelijker dan een thuiswerkdag, aldus Camps - verleidingen volop, en op je werk laat je je minder gaan.

Ook zoiets: veel mensen bakken sinds de lockdowns vaker brood, taartjes, koekjes en cake. "Dat brood is maar één dag echt lekker, dus dan eet je er meer van dan die twee boterhammen die je anders op je werk had genomen", zegt Camps.

Coronakilo's liggen daardoor op de loer, zegt hij. "In de westerse samenleving eten we al lang niet meer naar behoefte, maar ook voor ons plezier. Eten is ook een leuke bezigheid. Je wordt er blij van in je mond." Snacken tussen je maaltijden is daarom lonend, aldus Camps.

Gewoonten, omgeving, suiker en zout maken minderen lastig

Mensen willen wel minder snacken, maar dat is lastig. Het Voedingscentrum ondervroeg daar recentelijk vijftienhonderd Nederlanders van negentien jaar of ouder over voor een uitgebreide enquête.

"De omgeving maakt het lastig", aldus de woordvoerder. "Je ruikt en ziet steeds iets lekkers en dan is het vaak te lekker om te laten staan. Het kan moeilijk zijn om nee te zeggen, ook als iemand trakteert bijvoorbeeld." Gewoonten spelen ook een rol, en die zijn vaak lastig te doorbreken.

Wat ons onderscheidt van dieren - die meestal niet te dik worden - is ons eetpatroon. "Het eten dat wij tot ons nemen is niet altijd evenwichtig samengesteld, aldus Marie-José Torenvliet, die 25 jaar ervaring als diëtist heeft en auteur is van het boek (H)erken je honger!, waarin ze vijftien soorten honger beschrijft.

"Ons eten zit vol suiker en zout, zeker bij sterk bewerkt voedsel. Het is verborgen, dus je krijgt er dan per ongeluk al snel meer van binnen dan goed voor je is. Daardoor raakt het honger- en verzadigingsgevoel in de war." Dat is een van de redenen dat diëtisten adviseren puur te eten. "Weinig bewerkte producten zijn bijvoorbeeld naturel yoghurt, fruit, groenten en noten."

“Zonder voldoende vocht krijg je valse honger.”
Marie-José Torenvliet, auteur van (H)erken je honger

Een simpele oplossing is er niet, maar de experts hebben wel tips die je kunnen helpen.

1. Zorg dat je maaltijden je verzadigen, adviseert Torenvliet. In het kort houdt het in dat je geen lekkere trek krijgt als elk van je maaltijden voldoende van deze voedingsstoffen bevat: eiwitten, gezonde vetten, vezels en vocht. "Zonder voldoende vocht krijg je valse honger."

2. Onderzoek je honger. "In mijn boek beschrijf ik vijftien soorten, maar het hadden er ook achttien of twintig kunnen zijn. Wat je ziet als honger is ook vaak vermoeidheid of verveling", aldus Torenvliet.

3. Koop de ongezonde snacks niet, tipt Camps. "Wat je niet in huis hebt, kun je ook niet opeten. Dan heb je ook dat gevecht met jezelf niet." Anders krijg je last van zintuigenhonger of gewoontehonger, vult Torenvliet aan.

4. Zorg ervoor dat je een gezonde snack bij de hand hebt. Camps: "Als ik echt zin heb om te knabbelen, dan zet ik een zakje geraspte worteltjes naast me." Voorbeelden van gezonde, lekkere snacks zijn te vinden op de site van het Voedingscentrum. Door te knabbelen tackel je meteen je kauwhonger, aldus Torenvliet.

5. Bereid je voor. "Stop een banaantje in je tas voor als je uit je werk of school komt", tipt de woordvoerder van het Voedingscentrum. "En maak een plan: als ik een rotdag heb, dan bel ik een vriendin. Als ik bij iemand op bezoek ga, geef ik meteen aan dat ik minder snack. Of: als ik trek heb, neem ik een stuk fruit."

6. Maak je omgeving verleidingsarm. Op de site van het Voedingscentrum staan tips die je helpen in de keuken en buitenshuis verleidingen beter te omzeilen als je minder wil snacken en snoepen. "Ook hier geldt dat je dan je gewoontehonger en zintuigenhonger omzeilt."