Kenners roepen het al langer: Duitsland is een fantastisch wijnland. Toch kenden de meeste Nederlanders het vooral door de goedkope, zoete wijnen in kartonnen pakken. Inmiddels hebben we de wijn van onze oosterburen massaal omarmd. Wat is er veranderd?

Goedkope mierzoete Duitse wijnen in pakken die onder in het supermarktschap staan. Het zijn al lang niet meer de wijnen waar we als eerst aan denken bij Duitsland.

"De laatste twintig jaar is er veel gebeurd in de Duitse wijngebieden", vertelt Sander de Vaan, schrijver van het nieuwe boek Wijngids Duitsland. "Er staat een nieuwe generatie aan het roer die niet de flutwijn van de vorige eeuw wil maken, maar juist voor kwaliteit gaat."

Die "flutwijn" waar De Vaan het over heeft, is ontstaan na de Tweede Wereldoorlog. "Van origine is Duitsland een echt wijnland waar goede en vaak veel duurdere wijnen dan in Frankrijk werden gemaakt. Na de oorlog hebben ze gekozen voor volume en zijn ze in de markt van zoete wijn gestapt."

De omslag kwam in de jaren tachtig

"Het land lag in puin, dus ging het niet om kwaliteit, maar om productie en inkomsten", beaamt Lars Daniëls, wijnjournalist en expert in Duitse wijnen. "Minder productieve druivenrassen werden vervangen door makkelijke rassen die meer opbrengen. Toen aan het einde van de jaren tachtig van de vorige eeuw de markt voor zoete wijn instortte en we meer rode wijnen gingen drinken, is de omslag gemaakt. Wijnmakers - vooral de nieuwe generatie - zijn zich toen gaan richten op terroir: het concept dat de kwaliteit van de wijn in de wijngaard ligt."

Bij terroir proef je elementen als herkomst, klimaat en bodem terug in de wijn - een factor die ook typerend is voor de bourgogne. "Alleen zijn bourgognes vrijwel onbetaalbaar geworden. Duitse spätburgunders zijn dan een heel goed alternatief", legt De Vaan uit. "Die hebben vaak dezelfde kwaliteit, maar zijn veel goedkoper."

“Riesling is wel voor gevorderden. Het is geen latte macchiato, maar een espresso.”
Lars Daniëls, wijnjournalist en expert in Duitse wijnen

Hij sprak voor zijn wijngids met honderd Duitse wijnmakers en hoorde vaak wat het positieve effect is van de klimaatsveranderingen. Wijnboeren plukken daar letterlijk de vruchten van. "Een jaar of dertig geleden waren er nog vaak mislukte oogsten. Zo vertelde Ernst Loosen uit de Moezelstreek dat zijn opa van geluk mocht spreken als hij in één decennium twee goede wijnjaren beleefde. Tegenwoordig is eigenlijk ieder wijnjaar wel geslaagd."

Om het zoete imago van je af te schudden, is er meer nodig dan alleen constante kwaliteit. Daarom is eerst het hart van sommeliers veroverd. Daniëls: "Riesling is een van de weinige druiven die intense smaken uit bijvoorbeeld de Aziatische keuken aankunnen. Vanuit de gastronomie hebben de Duitse wijnen hun weg naar de rest van de markt gevonden."

Duitsland heeft een eigen druivenras: riesling

En die markt, waar ook de Nederlandse wijndrinker onderdeel van is, houdt steeds meer van witte wijnen en wijnen die minder alcohol bevatten. Aangezien twee derde van de Duitse wijnen wit is en ze zelden veel alcohol bevatten, zijn ze logischerwijs meer in trek.

Bovendien heb je Duitse wijn in alle stijlen: van mousserend tot edelzoet en alles wat daartussenin zit. "Groot voordeel is ook dat het land een duidelijk signatuur heeft: riesling, al is dat druivenras wel voor gevorderden. Het is geen latte macchiato, maar een espresso", schetst Daniëls.

Tot slot zijn er altijd actuele gebeurtenissen die de bekendheid van bepaalde wijnen en landen beïnvloeden. "Tot de watersnood in juli kenden de meeste Nederlanders de Ahrvallei bijvoorbeeld nog niet. Dat is nu wel anders", besluit De Vaan. "In die regio worden trouwens prachtige rode wijnen gemaakt. En dat op slechts een uurtje rijden van de Nederlandse grens."

Riesling kan de intense smaken van de Aziatische keuken aan.

Riesling kan de intense smaken van de Aziatische keuken aan.
Riesling kan de intense smaken van de Aziatische keuken aan.
Foto: Getty Images