Supermarkten stoppen vaak te weinig zalm in hun verpakkingen. Het is lastig om precies het juiste gewicht in een verpakking te krijgen, maar volgens de Consumentenbond maken de supers het soms wel erg bont.

Wie gerookte zalm koopt in de supermarkt, loopt de kans niet de hoeveelheid vis te krijgen die op de verpakking staat vermeld. Voor een test, die in het decembernummer van de Consumentengids staat, gingen in totaal gingen 78 pakjes op een geijkte weegschaal.

In veruit de meeste gevallen bevatte het pakje minder vis dan erop stond. Het ging om zes soorten zalm van Albert Heijn, Jumbo en Deen. Van elke soort kochten de onderzoekers dertien pakjes.

Belangrijk detail als het om voorverpakte waren gaat: een supermarkt mág een schatting maken van het gewicht. Dan gebruiken ze een e-teken op de verpakking - de e staat voor estimate, oftewel schatting. In de Warenwet is vastgelegd dat de producent in zo'n geval een marge van enkele grammen mag aanhouden: bij een verpakking van 50, 90 of 100 gram mag er maximaal 4,5 gram minder vis in zitten. Bij 200 gram is dat 9 gram.

Gemiddeld moet het gewicht van de verpakkingen wel overeenkomen met de vermelding op de verpakking. Een producent mag dus niet standaard te weinig leveren. Een supermarkt die zo'n 'e' niet gebruikt, moet minimaal zo veel grammen leveren als op de verpakking staat.

Gerookte zalm is vaak verpakt met een goudkleurig bordje.

Gerookte zalm is vaak verpakt met een goudkleurig bordje.
Gerookte zalm is vaak verpakt met een goudkleurig bordje.
Foto: Getty Images

Minder zalm dan beloofd

De uitslagen liegen er niet om. Jumbo en Deen gebruiken de genoemde 'e' niet en moeten dus leveren wat er op het pak staat, maar in 92 procent van de gevallen zit er toch minder vis in het pakje. Jumbo verpakte in zes van de dertien pakjes maar 80 gram vis, terwijl op de verpakking 90 gram staat vermeld.

Albert Heijn gebruikt de 'e' wel. In slechts 8 procent van de gevallen zit er daadwerkelijk de vermelde hoeveelheid zalm in. In een enkel geval zit er 14 procent minder in dan beloofd. Terwijl het wél kan, aldus de Consumentenbond: bij de verpakkingen van AH van 50 gram gerookte zalm krijg je wel netjes waarvoor je betaalt.

De supermarkten waren niet blij met de bevindingen van de Consumentenbond, meldt de gids. Als er minder vis in de verpakking zit, dan kan dat komen door het zogenoemde 'uitzweten': bij het ontdooien van de vis lekt vocht en vet uit de vis. Ook dat vocht nemen de onderzoekers mee in hun test. Zorgvuldig schraapten ze de goudkleurige bordjes en de plastic verpakking schoon en wogen ze dit 'uitgezwete' vocht. Het gaat om 0,7 tot 1,5 procent van het totale gewicht. Dat kan het verschil in het aantal grammen op de verpakking en de cijfers op de weegschaal maar deels verklaren. Maar niemand zit te wachten op uitgezweet vet en vocht, stellen de onderzoekers - daar koop je geen zalm voor.

De onderzoekers namen het zekere voor het onzekere en schakelden een onafhankelijk laboratorium in. Gecorrigeerd voor het 'uitzweeteffect' blijven de onderzoekers zitten met te weinig vis. Bij de helft van alle verpakkingen mist er nog zalm, soms tot wel 10 gram. Woordvoerder Babs van der Staak: "We wilden de reacties van de supermarkten niet afdoen als smoesjes, dus daarom deden we een extra check."

Consumenten kunnen vis zelf wegen

Het onderzoek naar het fenomeen 'uitzweten' had het team van de Consumentenbond al uitgevoerd. De uitslagen van het laboratorium kwamen daarmee overeen. "Juist dat onderdeel trokken ze in twijfel", aldus Van der Staak, verwijzend naar de supermarkten.

Het teleurstellende: er lijkt weinig aan te doen dat het toastje zalm minder dikbelegd is. Inspecties van voorverpakte voedingsmiddelen is geen prioriteit van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Bedrijven zijn er zelf verantwoordelijk voor aan de wet te voldoen, laat de NVWA desgevraagd weten. "De NVWA heeft in het verleden wel steekproefsgewijs onderzoek gedaan naar de inhoud van voorverpakte levensmiddelen en de administratieve verplichtingen daarbij. Omdat de NVWA haar onderzoeksprioriteit legt bij voedselveiligheidsissues, zijn er recentelijk geen vergelijkbare onderzoeken gedaan."

"We willen hiermee consumenten informeren en supermarkten ertoe bewegen hun leven beteren", zegt Van der Staak over het eigen onderzoek. "Consumenten mogen verwachten dat ze de hoeveelheid krijgen waarvoor ze betalen, maar dat blijkt dus niet altijd het geval te zijn. Consumenten die waar voor hun geld willen, kunnen de verpakkingen wegen bij de groenteafdeling en de verpakking met de meeste zalm kopen."