Gemiddeld aten Nederlanders in 2020 minder vlees dan in het jaar ervoor, stelt Wageningen University & Research. De universiteit deed onderzoek in opdracht van dierenwelzijnsorganisatie Wakker Dier. Is dit een goed begin of hebben we nog een lange weg te gaan?

Het is nog steeds een flinke berg vlees die we als Nederlanders gemiddeld vorig jaar wegwerkten: 75,9 kilo per persoon, zo berekende Wageningen University in opdracht van Wakker Dier. Die berg is wel iets minder hoog dan in 2019 toen we nog 77,8 kilo verorberden. Onze vleesconsumptie is sinds 2005 nog niet zo klein geweest.

Goed nieuws voor mensen die zich inzetten om mensen méér plantaardig en minder vlees te laten eten, maar staan zij al te juichen? De daling komt immers vooral doordat we vorig jaar geen dikke steaks in restaurants aten. En de restaurants zijn weer open.

"Er is nooit zo'n sterke daling geweest, maar deze uitkomst ligt in de lijn van de verwachting die we hadden", reageert Pablo Moleman van ProVeg, dat zich sterk maakt voor een snelle eiwittransitie. "Als het anders was geweest, dan hadden we perplex gestaan. Het is een bevestiging van een vermoeden dat we hadden, namelijk dat de sluiting van de horeca invloed had op de vleesconsumptie."

Valt er wel iets te vieren? "Ja, het is supermooi dat we deze daling zien. We hebben berekend dat we ruim zeven miljoen dieren minder hebben gegeten: 88.980 varkens, 6.976.000 kippen, 20.639 koeien en 83.048 schapen en geiten."

“De porties in restaurants zijn vaak ongezond groot.”
Pablo Moleman, ProVeg

De daling is dus te danken aan de langdurige sluiting van de horeca in de coronalockdowns. Dat betekent overigens niet dat ProVeg heimelijk de wens koestert dat de horeca weer dichtgaat. "Supermarkten hebben natuurlijk veel meer ruimte om vernieuwingen een plaats te geven dan restaurants, maar we roepen restaurants wel op om te blijven innoveren. Mensen gaan ook naar de horeca om nieuwe dingen te proberen, zoals quinoasalade of bloemkoolsteak."

Denk ook aan de porties, zegt Moleman. "De porties in restaurants zijn vaak ongezond groot. Als een restaurant een tomahawksteak op de kaart zet van 1.100 gram, dan zend je volgens mij een verkeerd signaal uit. Dat is niet gezond en duurzaam meer."

Porties kleiner maken bespaart kosten

Probeer eens iets nieuws, een bloemkoolsteak of quinoasalade, tipt Pablo Moleman van ProVeg.

Probeer eens iets nieuws, een bloemkoolsteak of quinoasalade, tipt Pablo Moleman van ProVeg.
Probeer eens iets nieuws, een bloemkoolsteak of quinoasalade, tipt Pablo Moleman van ProVeg.
Foto: Getty Images

Qua vleesvolume kan er best iets vanaf zonder dat klanten het merken, vermoedt Moleman. "Daar zit best speling in. Als je de gezondheid van je klanten belangrijk vindt, dan pas je de grootte aan. Daarmee bespaar je ook nog kosten."

Dat is precies waarvoor ook Floris de Graad van de Vegetariërsbond pleit. Hij spreekt net als Moleman van "goed nieuws", met de aantekening dat de horeca een handje toesteekt. "De portiegrootte aanpassen kun je morgen invoeren. Het is win-win, want het is ook nog eens goedkoper. Je hoeft minder weg te gooien."

Ook de vegaopties mogen in grote aantallen op de kaart. "En hoger op de kaart", tipt De Graad. "Zodat plantaardig de norm wordt. Dat je - als je dat wil - ook vlees erbij kunt nemen."

Het is dus nog niet klaar, aldus De Graad. "Het mag naar nul. Maar de trend is goed en dat is hoopgevend."

“De consumptie mag naar nul, want je kunt ook gezond eten met vegetarisch voedingspatroon.”
Lilou van Lieshout, expert duurzaam eten Voedingscentrum

Ook Lilou van Lieshout, expert duurzaam eten bij het Voedingscentrum, toont zich verheugd. "Het is zeker mooi om te zien dat consumenten minder vlees hebben gegeten. Wij hopen dat consumenten ermee doorgaan thuis minder vlees te eten en dat niet compenseren in de horeca. En dat ze daar af en toe ook een plantaardig alternatief kiezen."

Meer planten, minder vlees is ook het motto van het Voedingscentrum. "De consumptie mag naar nul, want je kunt ook gezond eten met een vegetarisch voedingspatroon", aldus Van Lieshout.

"Het is wel van belang om genoeg vitaminen, eiwitten en ijzer binnen te krijgen, dus wij adviseren wel ei en andere dierlijke producten te eten. Onbewerkt vlees valt ook binnen een gezond voedingspatroon. Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees. Bewerkt vlees staat niet in de Schijf van Vijf."