Elk jaar lopen veel Nederlanders op vakantie een voedselinfectie of -vergiftiging op. Twee experts geven tips om veilig te eten en te drinken op je vakantiebestemming.

Voedselvergiftiging komt veel voor. Volgens Wieke van der Vossen, expert voedselveiligheid bij het Voedingscentrum, worden in Nederland jaarlijks 650.000 mensen ziek door besmet voedsel.

"Het is niet duidelijk hoe vaak dit in het buitenland is gebeurd. Dat komt niet altijd in de Nederlandse cijfers terecht. We zien bij bepaalde bacteriën dat er in de zomer een piek is, bijvoorbeeld tijdens het barbecueseizoen. Mensen halen dan het vlees te snel van de barbecue, laten het te lang in de zon liggen of wassen hun handen niet goed."

Ook in andere seizoenen moet je scherp zijn. Marcel Zwietering, hoogleraar Levensmiddelenmicrobiologie aan Wageningen University & Research, staat achter de vijf regels die het Voedingscentrum voorschrijft. "Het begint bij het kopen. Je kunt er op vakantie ook voor kiezen om een keer groente uit blik te kopen in plaats van kort houdbare producten, tenzij je het vlak voor het eten koopt."

Handen wassen blijft belangrijk

Zowel je handen als de groente wassen is de volgende stap. "Was je handen als je naar het toilet bent geweest, voordat je gaat koken, tijdens het koken en voor het eten", zegt Zwietering. "Gelukkig doen we dit vanwege corona veel beter dan vroeger. Tijdens het kamperen kan het wel lastig zijn als je geen kraan bij de hand hebt, maar het komt vaak voor dat je de micro-organismen die je ziek maken op een bepaalde manier in je mond krijgt."

Van der Vossen kan dit beamen: "Vergeten je handen te wassen is misschien wel een van de belangrijkste oorzaken waardoor mensen ziek worden."

Het is ook belangrijk om rauwe producten goed te verhitten, vooral vlees. "In het Engels zegt men ook wel 'Cook it or peel it': als je het niet zeker weet, kook het zodat alles dood is", zegt Van der Vossen. Voor fruit geldt: zelf het fruit schillen is vaak beter dan wanneer het al geschild is. "Zorg er ook voor dat je de messen of planken die je gebruikt voor je rauwe producten niet gebruikt voor de producten die je zonder te verhitten opeet, of was ze eerst met goed heet water", vult hoogleraar Zwietering aan.

Lopend buffet: is wat koud moet zijn koud?

Lopend buffet: is wat koud moet zijn koud?
Lopend buffet: is wat koud moet zijn koud?
Foto: Getty Images

Gebruik desnoods flessenwater bij het tanden poetsen

Let ook altijd op het kraanwater. "Is dat eigenlijk drinkbaar? Koop anders flessen water en gebruik die ook om je tanden te poetsen of om je eten schoon te maken", zegt Van der Vossen.

Als je gaat kamperen in een warm land kan de koeling een probleem zijn. Bewaar gekoelde producten daarom niet te lang of eet ze dezelfde dag op, tipt Van der Vossen. "En pas op met producten zoals filet americain en andere bederfelijke producten. Kies voor broodbeleg dat langer houdbaar is, bijvoorbeeld pindakaas, jam of appelstroop. Cervelaatworst of rookvlees is vaak ook wat langer houdbaar."

Voor drinken geldt hetzelfde. "Je kunt ook een pak lang houdbaar sap kiezen in plaats koelverse, daar kun je wel een beetje rekening mee houden als je een slechte koeling hebt", zegt Van der Vossen.

“Let ook op kwetsbare producten, bijvoorbeeld gerookte zalm, vers vlees en vleeswaren die soms zelfs half rauw zijn.”
Wieke van der Vossen, voedselveiligheidsexpert bij het Voedingscentrum

De buffetten tijdens een all-inclusivevakantie zijn ook een oorzaak dat mensen ziek worden, aldus Van der Vossen. "Wat koud hoort te zijn, moet ook echt koud zijn, dus let daar een beetje op." Hetzelfde geldt voor warme producten. "Let ook op kwetsbare producten, bijvoorbeeld gerookte zalm, vers vlees en vleeswaren die soms zelfs half rauw zijn."

"Het is niet makkelijk om je aan al die regels te houden, maar er zijn veel manieren waarop een ziekmakend micro-organisme via een product je mond in kan komen", waarschuwt Zwietering. "Die routes moet je allemaal blokkeren om veilig te kunnen eten."