De invloed van voeding op de bloeddruk wordt veel onderzocht. Soms hoor je dat alcohol de bloeddruk verhoogt, net als drop en zoethoutthee. Of dat groene thee en chiazaad de bloeddruk verlagen. Wat is daarvan waar?

Een op de drie mensen tussen de dertig en zeventig jaar oud heeft een hoge bloeddruk of gebruikt medicatie daarvoor, aldus de Hartstichting. Tussen de zestig en zeventig jaar is de kans op een hoge bloeddruk het grootst.

Een te hoge bloeddruk zorgt voor te veel druk op de bloedvaten, waardoor schade aan de vaatwand en aderverkalking kan ontstaan, vertelt Jorie Versmissen, internist en specialist op het gebied van hoge bloeddruk bij het Erasmus MC. "Hoge bloeddruk is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Dit komt door een erfelijke aanleg, vaak in combinatie met een ongezonde leefstijl, of er is een onderliggende ziekte."

"Een hoge bloeddruk kan er langzaam insluipen", vertelt David Smeekes, voormalig huisarts en momenteel actief bij de Hartstichting. "Wij adviseren om vanaf de leeftijd van veertig jaar de bloeddruk regelmatig te meten."

Welke rol speelt voeding bij bloeddruk? "Het is lastig om specifieke voedingsmiddelen uit te lichten, omdat het moeilijk is om daar goede wetenschappelijke studies naar te doen", zegt Versmissen. Naar sommige voedingsmiddelen is onderzoek gedaan, maar zijn de conclusies nog niet duidelijk. Is er dan niks bewezen over individuele voedingsmiddelen? Toch wel.

Drop

Glycyrrhizine in drop werkt bloeddrukverhogend.

Glycyrrhizine in drop werkt bloeddrukverhogend.
Glycyrrhizine in drop werkt bloeddrukverhogend.
Foto: Getty Images

"Het belangrijkste dat we weten is dat drop glycyrrhizine bevat, een stofje dat direct bloeddrukverhogend is", vertelt Versmissen. "Als je er gevoelig voor bent, kan een handje drop per dag al voor een te hoge bloeddruk zorgen. Soms zijn mensen al gestart met medicatie en blijkt het toch alleen het dropgebruik te zijn en normaliseert de bloeddruk door te stoppen met drop."

Glycyrrhizine zit ook in zoethout en in kauwgom met een dropsmaak, aldus Versmissen. "Het is een stofje wat ervoor zorgt dat er meer zout vastgehouden wordt door de nieren."

Zout

Als je veel zout gebruikt, kan je bloeddruk stijgen.

Als je veel zout gebruikt, kan je bloeddruk stijgen.
Als je veel zout gebruikt, kan je bloeddruk stijgen.
Foto: Getty Images

Daarnaast is de rol van keukenzout (zout met natrium) duidelijk. "Van het innemen van veel zout stijgt de bloeddruk. Bij een hoge bloeddruk minder zout eten kan het bewezen laten zakken", vertelt Versmissen.

"Tot slot weten we dat kalium, een ander zout, juist gunstig is. Dit zit veel in groenten en fruit. Het DASH-dieet (Dietary Approaches to Stop Hypertension) speelt daar precies op in, door minder zout en meer kaliumrijke groenten aan te bevelen. Dus goed voor wie hoog in de bloeddruk zit."

Alcohol

Er is onvoldoende bewijs dat alcohol de bloeddruk verhoogt.

Er is onvoldoende bewijs dat alcohol de bloeddruk verhoogt.
Er is onvoldoende bewijs dat alcohol de bloeddruk verhoogt.
Foto: Getty Images

En alcohol dan? Er is onvoldoende bewijs dat alcohol de bloeddruk verhoogt, aldus Versmissen verwijzend naar een recente analyse.

De bestudeerde onderzoeken wijzen de ene keer op bloeddrukverhogende effecten en de andere keer juist naar bloedrukverlagende effecten.

Chiazaad

Er zijn nog geen goede onderzoeken naar chiazaad.

Er zijn nog geen goede onderzoeken naar chiazaad.
Er zijn nog geen goede onderzoeken naar chiazaad.
Foto: Getty Images

Ook over het vermeende bloeddrukverlagende effect van chiazaad is geen consensus. "Bij chiazaad is dat lastig te onderzoeken", zegt Versmissen. "Want wie regelmatig een lepel chiazaad eet, is sowieso al veel met de gezondheid bezig. Iemand die zich niet in gezonde voeding verdiept, zal dit niet nemen. Daarnaast is gebruik van chiazaad ook een teken dat iemand meer geld heeft. We weten dat mensen met een lagere sociaal-economische status helaas ongezonder zijn en minder gezonde voeding gebruiken, dus ook vaak meer zout."

Versmissen vindt dat er nog geen gedegen studies zijn die een duidelijk antwoord op de vraag geven. Chiazaad is elk geval gezond door de hoeveelheid vezels, vult Smeekes aan. "Vezels zijn sowieso goed. Dat is de kracht van chiazaad."

Groene en zwarte thee

Er is meer onderzoek nodig om duidelijkheid over thee te krijgen.

Er is meer onderzoek nodig om duidelijkheid over thee te krijgen.
Er is meer onderzoek nodig om duidelijkheid over thee te krijgen.
Foto: Getty Images

Thee valt eveneens in de categorie onduidelijk. Er zijn wel aanwijzingen dat groene en zwarte thee een positief effect op de bloeddruk hebben. Dat heeft geleid tot het advies van het Voedingscentrum om dagelijks drie koppen met deze thee te drinken.

Versmissen: "Hier is nog meer onderzoek naar nodig, maar in ieder geval wijzen de studies de goede kant op."

Moet je een handje drop eten als je last hebt van een lage bloeddruk?

Heeft het bij een lage bloeddruk zin om wat meer drop of zout te nemen? Versmissen: "Als je er klachten van hebt, kun je inderdaad wat meer zout gebruiken om je wat beter te voelen. Mijn patiënten hebben daar vaak baat bij. Ook zou je wat zoete dropjes kunnen nemen."

Je hoeft je geen zorgen te maken als je voedingsmiddelen eet die de bloeddruk verlagen als je al een lage bloeddruk hebt, zegt Versmissen. Smeekes: "Je bloeddruk kan niet nog veel lager worden, want je lichaam brengt het voldoende op peil om je organen weer van bloed te voorzien - dat is de primaire taak. Bij een lage bloeddruk kunnen de klachten dus niet erger worden."